閱讀› 卷 6› 賈法爾（Ja'far）獨自攻打城堡，城堡之王就如何擊退他進行商議。國王的大臣對國王說：‘千萬要投降，不要因無知而冒險，因為此人是聖人，在他心中，上帝的眾多力量匯聚。’等等。› 詩聯 3055

M6:3055 — بنهد اندر روی دیگر نور خود / که ببیند نیم‌شب هر نیک و بد

بنهد اندر روی دیگر نور خودکه ببیند نیم‌شب هر نیک و بد
✦ 以your language呈現此詩聯

M6:3055

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 摘自他的瑪斯納維講座錄音

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: خداوند نور خود را در چهره‌ای دیگر می‌نهد که آن شخص هر خوب و بدی را نیم‌شب ببیند.

معنا: مولانا بیان می‌کند که خداوند قادر است بخشی از نور خویش را به چهره‌ای ببخشد که صاحب آن چهره بتواند نیک و بد را حتی در تاریکی مطلق تشخیص دهد و ببیند.

شرح

در این بیت، مولانا از قدرت بی‌کران خداوند سخن می‌گوید، و اینکه چگونه می‌تواند نور خود را، نه فقط در خورشید و ستارگان، بلکه در روی یک انسان عادی بگذارد تا او را به بینشی فوق‌طبیعی مجهز کند. بی‌هیچ تردیدی، این بیانگر آن است که خداوند، «مالک‌الملک» عالم، همان‌طور که برترین زیبایی را به یوسف عطا می‌کند یا نیروی صولت را به شیر می‌بخشد، موهبت ادراکی خاصی را نیز به بندگان برگزیده‌اش ارزانی می‌دارد. مولانا خود در ادامه همین بحث، این نور را به داستان شیخی نابینا پیوند می‌زند که با وجود کوری جسمانی، قادر بود نیمه‌شب قرآن بخواند و نیک و بد را از هم بازشناسد. این روشن می‌کند که «نور خط» یا «نور خود» که در این بیت آمده، اشاره به نور ظاهری نیست، بلکه فروغی از بصیرت الهی است که به فرد توانایی می‌دهد تا از ورای حجاب‌های تاریکی و ناپیدایی، حقایق را ببیند و آن‌ها را از باطل بازشناسد. این بینش، فراتر از دید مادی چشم است؛ ادراکی است که خداوند به عنوان فیض و عطایی خاص، به بندگان برگزیده‌اش می‌بخشد و معجزه‌وار پرده از سرّ نهان برمی‌دارد. بنابراین، آنچه در اینجا مطرح است، نه توانایی ذاتی انسان، بلکه اعطای مستقیم الهی است که حد و مرزی نمی‌شناسد و قوانین ظاهری طبیعت را درمی‌نوردد تا نشانه‌ای از قدرت لایزال خود بر جای گذارد و به ما بنمایاند که مراتب هستی ورای محسوسات ماست.

نکات کلیدی

  • بینایی حقیقی فراتر از چشم مادی است و از نور الهی سرچشمه می‌گیرد.
  • خداوند «مالک‌الملک» است و قدرت اعطای بینش و ادراکات ماورائی را دارد.
  • تشخیص نیک و بد در تاریکی، نمادی از بصیرت باطنی و تمییز حق از باطل است.
  • این بینش موهبتی الهی است و نه تلاشی صرفاً بشری.

Sources: d6-s68 · 01:02:34 d6-s68 · 01:05:02 d6-s68 · 01:07:16

❋

به زبانِ تو — 您的語言 · AI

❋

討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證

除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。

讀者們的提問

尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。