閱讀› 卷 6› 賈法爾（Ja'far）獨自攻打城堡，城堡之王就如何擊退他進行商議。國王的大臣對國王說：‘千萬要投降，不要因無知而冒險，因為此人是聖人，在他心中，上帝的眾多力量匯聚。’等等。› 詩聯 3100

M6:3100 — نه همه ملک جهان دون دهد / صد هزاران ملک گوناگون دهد

نه همه ملک جهان دون دهدصد هزاران ملک گوناگون دهد
✦ 以your language呈現此詩聯

M6:3100

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 摘自他的瑪斯納維講座錄音

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: نه تنها مُلک (پادشاهی) فرومایه این جهان را عطا می‌کند، بلکه صدها هزار مُلک گوناگون دیگر را می‌بخشد. معنا: این بیت بیان می‌کند که خداوند نه تنها فرمانروایی این جهان فانی را می‌دهد، بلکه قلمروها و پادشاهی‌های بی‌شمار و متنوع دیگری را نیز به بندگان خود عطا می‌کند که فراتر از ادراک ماست.

شرح

این بیت اشاره به گستردگی بی‌کران فیض و عطای الهی دارد. مولوی اینجا تأکید می‌کند که خداوند نه تنها مُلک فرومایه و محدود این جهان را، که ما آن را سراسر هستی می‌پنداریم، به ما می‌بخشد، بلکه صدها هزار مُلک و قلمرو دیگر در گنجینهٔ هستی دارد که هر کدام جلوه‌ای از جمال و جلال اوست. در نگرش مولانا، این عالم صورتی‌ست که از بی‌صورتی برآمده و در هر ذره‌ای، بی‌نهایت جلوه پنهان است. همانطور که جهان آینهٔ جمال الهی‌ست و هر آینه به قدر ظرفیت خود تجلی حق را انعکاس می‌دهد، این «مُلک‌های گوناگون» نیز نشانگر کثرت مظاهر وحدت حق هستند. این گسترهٔ بی‌کران، ما را به این سوق می‌دهد که از محدودیت‌های ادراکی فراتر برویم و به یاد آوریم که آنچه می‌بینیم، تنها بخشی بسیار ناچیز از کل هستی است. این فراوانی بخشایش، دعوتی‌ست به تأمل در غنای مطلق مبدأ هستی و خروج از تنگ‌نظری که تنها به «مُلک جهان دون» چشم دوخته است. خداوند، «بحرصفت» است؛ دریایی مواج از معارف و مظاهر که این جهانِ ما تنها جزیره‌ای‌ست در آن بحر. این بیت، به گواهی مولانا، به انسان یادآور می‌شود که تنها به این ساحل نچسبد و بداند که آن سوی افقِ ادراک او، قلمروهایی بی‌شمار از آفرینش و آفریننده هستی دارد که چشم ما از دیدن آن قاصر است، اما قلب عارف آن را حس می‌کند.

نکات کلیدی

  • جهان فانی ما تنها بخش کوچکی از گسترهٔ بیکران آفرینش است.
  • عطای الهی فراتر از درک و انتظار ماست؛ خداوند مُلک‌های بی‌شماری می‌بخشد.
  • این کثرت مُلک‌ها، تجلیِ وحدت الهی در مظاهر گوناگون است.
  • محدودنگری به این جهانِ دون، غفلت از گسترهٔ بی‌منتهای فیض حق است.

Sources: d6-s69 · 09:06:00 d6-s69 · 11:22:00 s01 [framing the whole project] s02 [the arabic preamble & the "quran in persian" claim] s04 [the deepest m1:1 شرح]

❋

به زبانِ تو — 您的語言 · AI

❋

討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證

除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。

讀者們的提問

尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。