閱讀 卷 6 花拉子模沙(Khwarazmshah)陛下在巡遊隊伍中看到一匹非常稀有的駿馬,國王的心為其美麗和矯健所吸引。伊瑪德·穆爾克(Imad-ul-Mulk)卻讓國王對這匹馬的熱情降溫,國王因此選擇了他的看法。正如哈基姆(Hakim)所說:‘當嫉妒的舌頭變為奴隸販子,你就會遇到一個用粗麻布製成的約瑟夫。’由於約瑟夫的兄弟們嫉妒地從中作梗,使得他在買家心中的巨大魅力被掩蓋,顯得醜陋,以至於‘他們對他感到厭棄。’ 詩聯 3377

M6:3377 — گر برد این اسپ را از دست من / من یقین دانم نخواهم زیستن

گر برد این اسپ را از دست منمن یقین دانم نخواهم زیستن
✦ 以your language呈現此詩聯

M6:3377

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 摘自他的瑪斯納維講座錄音

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: اگر او این اسب را از دست من بگیرد، من به یقین می‌دانم که دیگر نخواهم زیست. معنا: این بیت از زبان مردی است که وابستگی‌اش به اسبی خاص به حدی است که از دست دادنش را با مرگ خود برابر می‌داند و اعلام می‌کند که بدون آن اسب، زندگی برایش بی‌معناست.

شرح

این بیت، از عمق حکایت عمادالملک در دفتر ششم مثنوی، فریاد دل مردی است که هستی خود را گره‌خورده به وجود اسبی می‌بیند. مولانا اینجا یک وضعیت روان‌شناختی عمیق و شاید جهانی را به تصویر می‌کشد: شدتِ وابستگی انسان به یک شیء یا پدیدهٔ خاص تا بدانجا که حیات خویش را بدون آن بی‌معنا می‌یابد. این تنها یک «دوست‌داشتن» ساده نیست؛ «من یقین دانم نخواهم زیستن» یک حکم قطعی است، یک جبر درونی است که از شدت دلبستگی برمی‌خیزد. او نه تنها می‌ترسد که بمیرد، بلکه «یقین» دارد که نخواهد زیست. این همان «محو» شدن در چیزی است که مولانا در جای دیگر می‌فرماید: «محو می‌باید نه نحو اینجا بدان». گویی وجود او در وجود این اسب محو شده و از آن استقلال وجودی ندارد و به نوعی، «بی‌صورتی» ذاتی خود را به این «صورت» مادی گرو گذاشته است.

نکات کلیدی

  • شدت وابستگی انسان به امور دنیوی می‌تواند به حدی برسد که آن را عین هستی خود پندارد.
  • این بیت نمایانگر حالتی از «یقین» درونی است، اما نه یقینی از جنس معرفت الهی، بلکه یقینی از جنس جبرِ تعلق.
  • مرد در این حکایت، از جنس کسانی است که «جانش رهن» یک شیء مادی شده و از دست دادنش را پایان حیات می‌داند.
  • این شدت دلبستگی به دنیا در مقابل آموزه‌های مولانا دربارهٔ سبک‌روحی و رهایی از تعلقات قرار می‌گیرد.
  • این بیت، آینه‌ای برای تأمل در کیفیت وابستگی‌های خود ماست؛ آیا چیزی هست که فقدانش، زندگی ما را بی‌معنا کند؟

Sources: d6-s75 · 01:18:58 d6-s75 · 01:20:29

به زبانِ تو — 您的語言 · AI

討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證

除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。

讀者們的提問

尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。