閱讀 卷 6 鳥與獵人關於隱居的辯論,以及穆斯塔法(願主福安之)禁止其社群進行的隱居的意義:伊斯蘭教中沒有隱居 詩聯 519

M6:519 — گر نباشد یاری دیوارها / کی برآید خانه و انبارها

گر نباشد یاری دیوارهاکی برآید خانه و انبارها
✦ 以your language呈現此詩聯

M6:519

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 摘自他的瑪斯納維講座錄音

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: اگر دیوارها یکدیگر را یاری نکنند، چگونه خانه‌ها و انبارها برپا خواهند شد؟ معنا: این بیت به سادگی بیان می‌کند که هیچ بنا و دستاوردی بدون همکاری و پیوستگی اجزای آن به وجود نمی‌آید و هر نتیجه‌ای نیازمند اجتماع و همیاری است.

شرح

در این بیتِ ظاهراً ساده، مولانا یک اصل عمیق هستی‌شناختی و اجتماعی را به ما می‌آموزد. او مثال‌هایی ملموس و قابل درک را پیش می‌کشد تا اهمیت حیاتی همکاری و پیوستگی را روشن کند. همان‌طور که دیوارها باید دست به دست هم دهند تا سقفی برپا شود و خانه‌ای مسکون گردد، هر پدیده‌ای در جهان، از کوچکترین تا بزرگترین، نتیجه‌ی یاری‌رسانی و اجتماع اجزای مختلف است. دیوار اگر تنها باشد، فرو می‌ریزد؛ سقف بدون ستون معلق می‌ماند.

این اصل نه تنها در معماری، بلکه در ساحت دانش و هنر نیز جاری است. قلم و مرکب، که مولانا از آن به «حبر» یاد می‌کند (با تلمیحی به معنای دانشمند، که البته در اینجا معنای جوهر قلم غالب است)، باید با هم یار شوند تا اثری بر کاغذ بنشیند و دانشی ثبت گردد. حتی یک حصیر که بر زمین گسترده می‌شود، محصول پیوستگی تار و پودهای بی‌جان است که در کنار هم، تاب مقاومت در برابر باد می‌یابند. این درسی است برای هر جنبش و هر آفریده‌ای.

من می‌بینم که مولانا در اینجا تأکید می‌کند که هر نتیجه‌ای که از «جمعیت» پدید می‌آید، حاصل «زوجین آفریدنِ» حق است، یعنی هر زوجی که خداوند آفریده، مصلحتی در آن بوده تا نتیجه‌ای و ثمری حاصل شود. این نگاه، کل آفرینش را به مثابه یک شبکه عظیم از یاری‌ها و پیوستگی‌ها می‌بیند که در آن، هیچ جزء منفردی به خودی خود قادر به خلق یا بقا نیست. این بیت فراخوانی است به دیدن «جمعیت» و «یاری» به مثابه دو رکن اساسی هستی و هرگونه آفرینش، چه مادی و چه معنوی. از این روست که مولانا این مثال‌های روزمره را نه برای سرگرمی، بلکه برای بازنمایی یک قانون کلی کیهانی می‌آورد.

نکات کلیدی

  • اصل جهان‌شمول همکاری: هیچ پدیده و دستاوردی بدون یاری متقابل اجزا محقق نمی‌شود.
  • قدرت «جمعیت»: نتایج و برآیندهای مهم تنها از پیوند و اجتماع عناصر پدید می‌آید.
  • لزوم همبستگی: از یک خانه ساده تا ثبت دانش بر کاغذ، همه به حمایت متقابل متکی هستند.
  • خلقت زوجین برای ثمر: خداوند هر چیزی را جفت آفریده تا از پیوستن آنها، نتایج و میوه‌ها حاصل آید.

Sources: d6-s12 · 00:21:12

به زبانِ تو — 您的語言 · AI

討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證

除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。

讀者們的提問

尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。