閱讀 卷 6 穆斯塔法(願主福安之)囑咐賽迪克(願主喜悅之):當你購買比拉勒時,他們必會因固執而抬高價格。請讓我在這項功績中與你分享,成為我的代理人,從我這裡拿走一半的價格 詩聯 998

M6:998 — زشت گرداند به جادویی عدو / تا طلاق افتد میان جفت و شو

زشت گرداند به جادویی عدوتا طلاق افتد میان جفت و شو
✦ 以your language呈現此詩聯

M6:998

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 摘自他的瑪斯納維講座錄音

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: دشمن با جادوگری ظاهر را زشت می‌کند / تا میان زن و شوهر جدایی و طلاق بیفتد. معنا: این بیت به نقش جادوگران و نیروهای شیطانی اشاره دارد که با چشم‌بندی و فریب، حقیقت را وارونه جلوه می‌دهند و به این ترتیب میان انسان و آنچه که برایش ارزشمند است، جدایی می‌اندازند، درست مانند طلاق میان زن و شوهر.

شرح

این بیت در ادامهٔ سخن مولوی از گفتمان بازرگانی در دین و نقش انبیاست. همان‌طور که پیش‌تر گفته بودم، انبیا به مردمان تاجری حقیقی را می‌آموختند؛ کالای واقعی را معرفی می‌کردند تا مردم فریبِ جنس دروغین و جادوانه را نخورند. اما در مقابل، دیو و غول ساحر با سحر و چشم‌بندی می‌آیند و حقیقت را در نظرها زشت می‌کنند.

اینجاست که مولوی به نمونه‌ای ملموس و عینی اشاره می‌کند: «زشت گرداند به جادویی عدو / تا طلاق افتد میان جفت و شو». این عدو همان نیروهای شیطانی و ساحرند که حقیقت را دگرگون جلوه می‌دهند. کارشان این است که در چشم مرد، زن را زشت می‌کنند و در چشم زن، مرد را. چرا؟ تا میان این جفت و شو، یعنی میان این زوج، جدایی و طلاق بیفتد. این صرفاً یک تمثیل از زندگی روزمره نیست؛ این بی‌تردید یک اشارهٔ مستقیم قرآنی است. در سورهٔ بقره، دربارهٔ هاروت و ماروت آمده است که «یفرقون به بین المرء و زوجه»، یعنی آنان با سحرشان میان مرد و همسرش جدایی می‌افکندند. مولوی این مفهوم قرآنی را در اینجا به زیبایی و قدرت تمام به کار می‌برد.

پس، ساحران در پی آنند که با چشم‌بندی و فریب‌کاری، دیده‌ها را بر حقیقت بدوزند. حقیقت دین، حقیقت معرفت و حقیقت آنچه انبیا آوردند را زشت و بی‌ارزش جلوه می‌دهند، تا مردم گوهری را به قیمت خس بفروشند یا حتی آن را با خرمهره یکی بپندارند. این جدایی که در اینجا از آن سخن می‌رود، جدایی از همسر نیست، بلکه طلاق گرفتن از حقیقت است؛ جدا شدن از دین حقیقی، از پیوند با معارف راستین. این طلاق از حقیقت، هدف غولان ساحر است. آن‌ها نمی‌خواهند انسان با حقیقت ازدواج کند و پیوند بخورد، بلکه می‌خواهند آن را زشت جلوه دهند تا انسان از آن بیزار شود و پیوندش را بگسلد. این است حکایت تجارت دروغین و کالای جادوانه که انبیا برای دفع آن مبعوث شدند.

نکات کلیدی

  • عدو با جادوگری حقیقت را در نظرها زشت می‌کند، همان‌طور که ساحران زن را در چشم شوهر زشت می‌کنند.
  • طلاق میان جفت و شو، استعاره‌ای است از جدایی انسان از حقیقت و معارف الهی.
  • این بیت مستقیماً به آیهٔ قرآن دربارهٔ هاروت و ماروت و جدایی‌افکنی میان زن و شوهر اشاره دارد.
  • هدف نیروهای شیطانی، فریب‌کاری و وارونه جلوه دادن حقایق است تا پیوندهای معنوی گسسته شود.
  • انبیا با تعالیم خود به مقابله با این جادوی فریبنده می‌پردازند و مردم را به «تجارت حقیقی» دعوت می‌کنند.

Sources: d6-s21 · 00:51:05 d6-s21 · 00:54:29 d6-s21 · 00:57:30

به زبانِ تو — 您的語言 · AI

討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證

除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。

讀者們的提問

尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。