M1:1616 — چون قبول حق بود آن مرد راست / دست او در کارها دست خداست

این بیت، دلیل توانایی‌های شگفت‌انگیز «مرد کامل» یا «صاحب‌دل» را که در ابیات قبل توصیف شد، بیان می‌کند. مولانا توضیح می‌دهد که چرا چنین فردی می‌تواند «خاک را زر کند» یا «زهر را انگبین سازد». دلیلش این است که او به مقام «قبول حق» رسیده است؛ یعنی وجودش کاملاً تسلیم اراده‌ی الهی شده و از خود تهی گشته است.

در این حالت، فرد دیگر از روی نفس و خواسته‌های شخصی خود عمل نمی‌کند. او به ابزاری در دست خداوند تبدیل می‌شود. بنابراین، «دست او دست خداست». این عبارت اشاره‌ای مستقیم به آیه‌ی بیعت در قرآن دارد (إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ - فتح: ۱۰) که در آن دست پیامبر، دست خدا خوانده می‌شود. مولانا این مفهوم را به هر انسان کاملی که به این مرتبه از فنا و راستی برسد، تعمیم می‌دهد.

این بیت، مرز میان انسان کامل و انسان ناقص را مشخص می‌کند. انسان کامل به منبع قدرت الهی متصل است و کارهایش سازنده و حیات‌بخش است، در حالی که انسان ناقص، همانطور که در بیت بعدی می‌آید، اسیر نفس و شیطان است و کارهایش مخرب خواهد بود. بنابراین، قدرت دگرگون‌کننده‌ی اولیای الهی، ناشی از شخصیت فردی آن‌ها نیست، بلکه نتیجه‌ی اتصال کامل آن‌ها به مبدأ هستی است.