M2:1737 — ور برای بنده‌شست این گفت تو / آنک حق گفت او منست و من خود او

在严厉斥责牧羊人之后，摩西（穆萨）提出了一个假设性的反驳。他质问说：“就算你这些过于亲昵的话，不是直接对全能的真主说的，而是对他的一位圣徒（بنده, banda，即仆人）说的——那又如何？”

鲁米在这里引用了一个著名的“神圣圣训”（hadith qudsi），其中真主宣告他与他所爱的仆人之间达到了完全的合一：“他即是我，我即是他。”这句圣训描述了苏菲派追求的最高境界：个体自我消融于神圣意志之中（فنا, fana）。达到此境界的圣徒，其言行举止都成为神的体现。

摩西的论点是，即使是这样一位与神合一的圣徒，也早已超越了物质需求和人类的局限性。因此，牧羊人提出要为他缝补鞋子、清洗衣物的做法，对于这样一位神圣化的人物来说，同样是荒谬和不敬的。这节诗句强化了摩西基于外在宗教律法（شریعت, shari'at）的立场，即无论是对神还是对神的圣徒，都必须使用恰当、崇敬的语言，而不能将他们人格化、物质化。

يواصل النبي موسى (ع) توبيخه الشديد للراعي على صلاته التي تبدو في ظاهرها تجسيمية ومُهينة. في هذا البيت، يستبق موسى حجةً محتملةً قد يقدّمها الراعي دفاعًا عن نفسه.

يطرح موسى فرضية: "ماذا لو قلتَ إن هذه العروض الحميمية (مثل غسل الثياب وتقديم الحليب) ليست موجّهة للذات الإلهية المتعالية، بل لأحد عباد الله المختارين، أي الأولياء الذين بلغوا درجة من الفناء في الله حتى قال الحق فيهم (في حديث قدسي): هو أنا، وأنا هو". يشير موسى هنا إلى أعلى مراتب القرب، حيث يصبح العبد مظهرًا لصفات الحق.

لكن موسى، في الأبيات التالية مباشرةً، يرفض هذه الحجة أيضًا، مؤكدًا أن حتى هؤلاء الأولياء، بالرغم من اتحادهم الروحي بالله، لا تليق بهم مثل هذه الأوصاف المادية. فمخاطبتهم بهذه الطريقة تُعدّ سوء أدب وتجاوزًا، لأن مقامهم الروحي قد تجاوز كل الاحتياجات والصور الجسدية. وهكذا، يسدّ موسى كل طريق أمام الراعي، مُصرًّا على أن كلامه مرفوض من كل وجه، سواء قيل في حق الله مباشرة أو في حق أخصّ أوليائه.

این بیت بخشی از سخنان عتاب‌آمیز موسی به چوپان است. موسی در اینجا یک استدلال احتمالی از سوی چوپان را پیش‌بینی و رد می‌کند. او می‌گوید: «شاید بگویی که این حرف‌های صمیمانه و جسمانی را نه برای ذات خدا، بلکه برای یکی از بندگان خاص و اولیای او می‌گویی؛ همان بنده‌ای که به مقام فنا رسیده و خداوند درباره‌اش فرموده "او من است و من اویم".»

این اشاره به حدیث قدسی مشهوری است که در آن خداوند می‌فرماید وقتی بنده‌ای با نوافل به او نزدیک می‌شود، خداوند چشم و گوش و دست او می‌گردد. در عرفان، این مقام اتحاد یا فنای بنده در حق است. موسی با طرح این فرض، در بیت‌های بعدی توضیح می‌دهد که حتی خطاب به چنین ولیّ والامقامی نیز این سخنان عامیانه و بی‌ادبانه است، زیرا آن بنده نیز از چنین نیازهای مادی‌ای پاک و مبرا شده است.

بنابراین، این بیت یک حلقه در زنجیرهٔ استدلال موسی است تا نشان دهد که گفتار چوپان از هر جهت (چه خطاب به خدا و چه خطاب به ولیّ خدا) نادرست و ناشی از جهل است. البته، بعداً خداوند خود به موسی وحی می‌کند که این منطق ظاهری را کنار بگذارد و به سوز و عشق درونی چوپان بنگرد.