阅读› 卷 2› 摩西(愿主福安之)否定牧羊人的祈祷› 诗联 1743
M2:1743 — فاطمه مدحست در حق زنان / مرد را گویی بود زخم سنان
M2:1743
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
یک صفت یا نام که برای کسی مدح و ستایش محسوب میشود، ممکن است برای دیگری توهین و تحقیری بزرگ باشد؛ بنابراین، هر سخنی را باید با توجه به مخاطب آن به کار برد.
این بیت بخشی از توبیخ موسی به چوپان است. موسی در حال توضیح دادن به چوپان است که چرا نباید خداوند را با صفات انسانی و مادی توصیف کند. او برای روشن شدن منظورش، یک مثال ملموس میآورد:
نام «فاطمه»، که نام دختر پیامبر اسلام و نماد زنانگی و پاکی است، بالاترین ستایش برای یک زن به شمار میرود. اما اگر همین نام را به یک مرد نسبت دهی، نه تنها مدح نیست، بلکه توهینی عمیق و دردناک است؛ گویی با نوک نیزه به او زخم زدهای.
مولانا از این تمثیل استفاده میکند تا بگوید صفاتی که در مورد انسانها (بندگان) کمال محسوب میشود - مانند داشتن دست و پا، نیاز به لباس و خوراک - در مورد خداوند که وجودی متعالی و بینیاز است، نقص و کفر به شمار میآید. همانطور که جایگاه و جنسیت مخاطب، معنای یک نام را از ستایش به توهین تغییر میدهد، جایگاه وجودی خداوند نیز باعث میشود که اوصاف انسانی در حق او بیادبی و ناسزا باشد. این بیت بر اهمیت ادب و معرفت در سخن گفتن با حق تعالی تأکید میکند و نشان میدهد که نیت خوب بهتنهایی کافی نیست و شناخت صحیح از مخاطب، شرط اصلی ارتباط درست است.
- مدح
- ستایش، تعریف، تمجید
- در حق
- دربارهی، برای، نسبت به
- سنان
- نوک نیزه، سرنیزه
- زخم سنان
- زخمی که از نوک نیزه ایجاد شود؛ کنایه از توهین بسیار شدید و دردناک
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.