M3:1223 — آنک دل بیدار دارد چشم سر / گر بخسپد بر گشاید صد بصر

این بیت یک اصل مهم عرفانی را بیان می‌کند که از داستان خواب حضرت موسی الهام گرفته شده است. دو ساحر جوان برای دزدیدن عصای موسی می‌آیند و او را در ظاهر خفته می‌یابند. اما مولانا توضیح می‌دهد که این خواب، خواب غفلت نیست. خواب پیامبران و اولیای الهی تنها استراحت جسم است، در حالی که «دل» یا مرکز آگاهی و شهود آن‌ها همواره بیدار و به منبع هستی متصل است.

مولانا میان دو نوع دیدن تمایز قائل می‌شود: «چشم سر» که به دنیای مادی و ظواهر می‌نگرد و «بصر» یا چشم دل (بصیرت) که حقایق معنوی و باطنی را درک می‌کند. برای انسان‌های معمولی، با بسته شدن چشم سر در خواب، آگاهی نیز متوقف می‌شود. اما برای «اهل دل»، بسته شدن چشم ظاهر، فرصتی برای گشوده شدن صدها چشم باطن است. این خواب، حجاب‌های دنیای مادی را کنار می‌زند و به آن‌ها اجازه می‌دهد تا با وضوح بیشتری عالم معنا را مشاهده کنند. این همان حالتی است که در حدیث منسوب به پیامبر اسلام (ص) نیز آمده است: «تَنامُ عَیْنایَ وَ لا یَنامُ قَلْبی» (چشمانم می‌خوابند ولی دلم بیدار است) که مولانا چند بیت بعد به آن اشاره می‌کند.