阅读› 卷 3› 关于在大卫时代，有个人日夜祈祷：“赐予我不用劳作就能获得的合法生计吧”的故事› 诗联 1454
M3:1454 — کاهلم چون آفریدی ای ملی / روزیم ده هم ز راه کاهلی
M3:1454
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
مرد دعاگو با خدا راز و نیاز می‌کند و می‌گوید: «خداوندا، تو مرا تنبل آفریده‌ای، پس روزی و رزق مرا هم باید متناسب با همین طبیعت تنبل من و بدون زحمت و تلاش فراهم کنی.»
این بیت، اوج استدلال ساده و در عین حال عمیق مردی است که از خداوند روزی بی‌رنج می‌طلبد. او مسئولیت تنبلی خود را به گردن آفرینش الهی می‌اندازد و از این مقدمه، نتیجه‌ای منطقی برای خود می‌گیرد: اگر خالق، مرا این‌گونه سرشته است، پس باید رزق مرا نیز با این سرشت هماهنگ کند.
این نگاه، به ظاهر تن‌پرورانه است، اما در لایه‌ای عمیق‌تر به مسئلهٔ جبر و اختیار و توکل اشاره دارد. مرد عابد، خود را همچون زمینی بی‌پا (ابیات بعدی) می‌بیند که منتظر باران جود الهی است. او معتقد است همان‌طور که خداوند برای موجودات ناتوان مانند گیاه یا نوزاد، رزق را بدون تلاش آن‌ها می‌رساند، برای «کاهلان» نیز باید راهی دیگر برای روزی‌رسانی در نظر گرفته باشد. او تنبلی خود را نه یک نقص اخلاقی، بلکه یک «خصلت وجودی» می‌بیند که خداوند در او نهاده است و بنابراین، از خدا می‌خواهد که با او بر اساس همین ویژگی رفتار کند.
مولانا این داستان را برای به تصویر کشیدن نوعی توکل محض و تسلیم کامل به کار می‌برد، هرچند که در ادامهٔ داستان، این نگرش به چالش کشیده می‌شود. این دعا، صدای کسی است که خود را کاملاً در دستان ارادهٔ الهی می‌بیند و هیچ سببی جز خودِ خداوند برای روزی‌اش نمی‌شناسد.
- ملی
- بخشنده، توانگر، بی‌نیاز
- کاهل
- تنبل، سست، کسی که در کار کوتاهی می‌کند
- کاهلی
- تنبلی، سستی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.