阅读› 卷 4› 解释先知穆斯塔法（愿主福安之）的这则圣训：真主创造了天使，赋予他们理性；创造了野兽，赋予它们欲望；创造了人类，赋予他们理性和欲望。所以，谁的理性战胜了欲望，他就高于天使；谁的欲望战胜了理性，他就低于野兽。› 诗联 1508
M4:1508 — مرده گردد شخص کو بیجان شود / خر شود چون جان او بیآن شود
M4:1508
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
همانگونه که بدن بدون روح، مرده به حساب میآید، روح انسان نیز اگر از آن حقیقت معنوی و عقلانی تهی شود، او را تا حد یک حیوان پست میکند.
مولانا در اینجا به مقایسهای تکاندهنده دست میزند تا سقوط انسان را به مرتبهی حیوانی به تصویر بکشد. او میگوید دو نوع «مرگ» وجود دارد: مرگ جسمانی و مرگ روحانی.
در مصراع اول، یک حقیقت بدیهی را یادآوری میکند: وقتی جان از بدن خارج شود، شخص میمیرد و جسم به یک لاشه تبدیل میشود. این مرگی است که همه میشناسیم.
اما در مصراع دوم، مرگ به مراتب هولناکتری را معرفی میکند. میگوید «جان» انسان نیز میتواند بمیرد. مرگِ جان چیست؟ زمانی است که از «آن» حقیقت متعالی خالی شود. با توجه به ابیات قبل، «آن» همان «وصف جبرئیلی» یا عقل الهی است که وجه تمایز انسان و حیوان است. وقتی این جوهر معنوی از روح انسان رخت بربندد و تنها شهوت و غضب حیوانی باقی بماند، خودِ آن روح زنده به یک روح حیوانی بدل میشود و صاحبش را به یک «خر» تبدیل میکند. این سقوط از انسانیت، در نظر مولانا، مرگی بدتر از مرگ جسم است، زیرا اصل و هویت انسان را نابود میکند.
- کو
- که او
- بیآن
- بدون «آن چیز»، که در اینجا به معنای «آن حقیقت معنوی» یا عقل الهی است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.