阅读› 卷 5› 那个婢女与女主人驴子行淫的故事。她教驴子像人和熊一样行淫，并把一个葫芦套在驴子的生殖器上，以免超出尺寸。女主人发现了此事，但没有注意到葫芦的细节。她找借口把婢女支走，走到远处，然后没有葫芦就与驴子交合，结果羞耻地死去。婢女晚上回来，哀叹道：“哦，我的生命，哦，我的明亮眼睛！你看到了驴子的生殖器，却没有看到葫芦。你看到了雄性生殖器，却没有看到那个！”“所有不完美的都是被诅咒的。”也就是说，所有不完美的视力和理解都是被诅咒的。否则，外表不完美的人是蒙福的，而不是被诅咒的。阅读“盲人无罪”，它否定了罪过、诅咒、指责和愤怒。› 诗联 1406
M5:1406 — دانه کمتر خور مکن چندین رفو / چون کلوا خواندی بخوان لا تسرفوا
M5:1406
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
در بهره بردن از لذتها میانهرو باش و فقط به بخشی از دستور که به نفعت است توجه نکن، بلکه کل آن را در نظر بگیر تا از عواقب ویرانگر زیادهروی در امان بمانی.
این بیت در ادامهی داستان کنیزک و خاتون است و به شکل مستقیم به مفهوم «حرص» و «دانش ناقص» میپردازد. مولانا با استفاده از استعارهی «دانه» که هم به طعمهی درون دام اشاره دارد و هم به لذتهای دنیوی، به خواننده هشدار میدهد که زیادهروی در کامجویی، او را گرفتار میکند. «رفو کردن» در اینجا به معنای تلاشهای بیهوده برای جبران خسارتهای ناشی از طمع است؛ وقتی آسیب اصلی وارد شد، دیگر وصلهپینه کردن فایدهای ندارد.
بخش دوم بیت، این پند اخلاقی را با ارجاعی هوشمندانه به قرآن کریم تقویت میکند. آیه «...كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا...» (اعراف، ۳۱) که میگوید «بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید»، به زیبایی مثال خاتون را روشن میکند. خاتون فقط بخش اول آیه، یعنی «کلوا» (بخورید) را دید و به آن عمل کرد – یعنی فقط به لذت و کامجویی توجه کرد. اما بخش دوم و شرط اصلی، یعنی «لا تسرفوا» (اسراف نکنید) را نادیده گرفت. او اصل احتیاط و محدودیت (کدو) را ندید و هلاک شد. این بیت در واقع چکیدهی کل داستان است: نگاه ناقص به معرفت و حقیقت، و عمل کردن بر اساس آن، به نابودی میانجامد. انسان باید هم جواز بهرهمندی را ببیند و هم حد و مرز آن را بشناسد.
- رفو
- وصله کردن، ترمیم کردن پارگی. در اینجا کنایه از تلاش برای جبران خسارت است.
- کلوا
- به زبان عربی یعنی «بخورید». اشاره به بخشی از آیه ۳۱ سوره اعراف در قرآن است.
- لا تسرفوا
- به زبان عربی یعنی «اسراف نکنید». بخش دوم و محدودکننده همان آیه قرآنی است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.