阅读 卷 6 花剌子模沙(愿主怜悯他)在游行队伍中看到一匹极其稀有的骏马,国王的心被这匹马的美丽和敏捷所吸引。伊马德·穆尔克使国王对这匹马的热情冷却下来,国王因此选中了他,正如贤哲(愿主怜悯他)在《神圣之书》中所说:“当舌头充满嫉妒时,贩奴者就会用粗布来量度约瑟夫。”由于约瑟夫的兄弟们出于嫉妒的从中作梗,约瑟夫的许多美德在买主眼中被掩盖了,变得丑陋不堪,以至于“他们对他并不感兴趣”。 诗联 3379

M6:3379 — از زن و زر و عقارم صبر هست / این تکلف نیست نی تزویریست

از زن و زر و عقارم صبر هستاین تکلف نیست نی تزویریست
✦ 以中文呈现此诗联

M6:3379

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — 摘自他的玛斯纳维讲座录音

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: از همسر و دارایی و املاکم می‌توانم چشم بپوشم؛ بر آنها صبر دارم. این سخن از روی تعارف و ریا نیست. معنا: این بیت بیانگر نهایت صداقت یک عاشق است که می‌گوید حاضر است تمام مادیات زندگی‌اش را فدا کند، اما از معشوق خود (در اینجا اسب که نماد معشوق است) دست نکشد.

شرح

این بیت، از زبان امیری بیان می‌شود که در داستان عمادالملک، به خاطر نجات اسب خود، دست به دامان شفاعت وزیر می‌برد. آنچه مولانا در اینجا به تصویر می‌کشد، عمق و شدت یک دلبستگی است که فراتر از تعلقات معمول و رایج دنیوی می‌رود. «زن و زر و عقار» در اینجا نماد و خلاصهٔ همهٔ آن چیزهایی است که انسان‌ها به طور معمول به آن دل می‌بندند و حاضر نیستند از آن بگذرند. امیر با قاطعیت و صدق تمام می‌گوید که صبر بر اینها برایش ممکن است؛ یعنی می‌تواند از همسر، ثروت و املاکش دست بکشد. این سخن، آن‌گونه که مولانا تصریح می‌کند، «تکلف نیست نی تزویری است»؛ یعنی نه تعارف است و نه ریا. این نشان‌دهندهٔ خلوص نیت و اراده‌ای راسخ است که کم‌نظیر است. مولانا با ظرافت، این خلوص را با دعوت به «امتحان کن امتحان، گفت و قدم» به اوج می‌رساند. این یعنی: اگر به صدق گفته‌های من شک داری، مرا بیازما، چه در کلام و چه در عمل. این بیت گویای آن است که دلبستگی واقعی، حتی اگر به موجودی زمینی مانند اسب باشد، می‌تواند چنان ریشه‌دار شود که ارزش تمام دنیا را در نظر عاشق کم‌رنگ کند. این تصویری است از مراتب عشق و فداکاری، حتی اگر موضوع آن در نگاه اول مادی جلوه کند. در سنت عرفانی، رهایی از این تعلقات دنیوی، از شروط اساسی رسیدن به کمال و اتصال به حقیقت والاتر است. مولانا اینجا با مثال یک دلبستگی زمینی، مراتب آمادگی برای این رهایی را به ما می‌آموزد. این داستان، مثال روشنی است از اینکه چگونه مولانا از وقایع ظاهراً عادی و زمینی برای بیان حقایق عمیق‌تر روحی و معنوی بهره می‌برد.

نکات کلیدی

  • خلوص نیت و صداقت بی‌تکلف در ابراز دلبستگی.
  • آمادگی برای قربانی کردن تعلقات دنیوی در راه یک عشق عمیق.
  • سنجش تعهد و صداقت در عمل و گفتار (امتحان کن امتحان، گفت و قدم).
  • اشیاء دنیوی می‌توانند نمادی از دلبستگی‌های عمیق‌تر باشند.
  • عشق راستین فراتر از تعلقات متعارف مادی است.

Sources: d6-s75 · 01:20:29

به زبانِ تو — 你的语言 · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.