阅读› 卷 6› 将虚度光阴、临终时才开始忏悔和求饶的糊涂人，比作阿勒颇的什叶派每年在阿舒拉节期间，安提俄克门前举行的悼念活动。一位流浪的诗人旅行归来，问道：“这悼念活动是什么？”› 诗联 777
M6:777 — روز عاشورا همه اهل حلب / باب انطاکیه اندر تا به شب
M6:777
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
مولانا صحنه را برای داستانش آماده میکند و میگوید که در روز عاشورا، همهٔ مردم حلب در کنار دروازهٔ انطاکیه تا شب گرد هم میآیند تا عزاداری کنند.
این بیت، آغاز یک حکایت تمثیلی در دفتر ششم مثنوی است. مولانا با توصیف یک صحنهٔ واقعی و آشنا برای مخاطب زمان خود، یعنی عزاداری شیعیان حلب در روز عاشورا، داستان را شروع میکند. او با دقت جزئیات مکان («باب انطاکیه») و زمان («روز عاشورا... تا به شب») را ذکر میکند تا شنونده را به دل ماجرا ببرد.
این بیت صرفاً یک مقدمهٔ توصیفی نیست، بلکه کلید درک تمثیل است. مولانا میخواهد ماجرای کسی را بگوید که تمام عمر خود را به غفلت گذرانده و تنها در لحظهٔ مرگ به فکر توبه میافتد. او این کار بیموقع و دیرهنگام را به عزاداری پرشور مردم حلب برای واقعهای که قرنها پیش رخ داده تشبیه میکند. همانطور که یک شاعر غریب و ناآگاه از راه میرسد و از این همه شیون و زاری تعجب میکند، گویی انسان غافل نیز در پایان عمر از حقیقت مرگ و لزوم آمادگی برای آن شگفتزده میشود.
بنابراین، این بیت آغازگر یک مقایسه است: سوگواری برای گذشتهای دور در برابر غفلت از وظیفهٔ «اکنون». مولانا با این تصویرسازی، زمینه را برای نقد گریهٔ بیعمل و توبهٔ دیرهنگام فراهم میکند.
- باب انطاکیه
- دروازهٔ انطاکیه؛ یکی از دروازههای اصلی شهر حلب در قدیم.
- اندر
- در، داخلِ (حرف اضافهٔ کهن)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.