阅读› 卷 6› 比拉勒在炎热的希贾兹，在清真寺的院子里，因对穆斯塔法（愿主福安之）的爱而不断呼唤“艾哈德！艾哈德！”。当时他的主人出于犹太教的偏执，在希贾兹的烈日下用带刺的树枝鞭打他，鲜血从比拉勒身上涌出，他却不由自主地呼喊“艾哈德！艾哈德！”就像其他疼痛者不由自主地呻吟一样，因为他心中充满了爱之痛，无法顾及消除树枝刺痛的痛苦。就像法老的术士和乔治斯等人一样，数不胜数› 诗联 894
M6:894 — عالم السرست پنهان دار کام / گفت کردم توبه پیشت ای همام
M6:894
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
ابوبکر به بلال توصیه میکند که برای در امان ماندن از شکنجه، ایمانش را مخفی کند چون خدا از قلب او آگاه است، و بلال ظاهراً این پند را میپذیرد و توبه میکند.
این بیت نقطهٔ عطفی در داستان شکنجه شدن بلال است. ابوبکر صدیق که از دیدن عذاب بلال دلش به درد آمده، از سر خیرخواهی و با منطقی دینی به او راهی برای رهایی نشان میدهد. استدلال او این است: «خداوند که عالم السر است و از راز دلها خبر دارد، پس نیازی نیست با فریاد زدنِ «احد»، ایمانت را آشکار کنی و خود را به کشتن دهی. کام و مراد خود را، که همان عشق به توحید است، در دل پنهان کن.»
پاسخ بلال در ظاهر پذیرش کامل این نصیحت است. او با احترام ابوبکر را «همام» (مرد بلندهمت) خطاب میکند و میگوید: «توبه کردم.» این توبه، توبه از ابراز عشق است، نه از خود عشق. اما ابیات بعدی نشان میدهند که این توبه، توبهای عقلانی و مصلحتی است که در برابر سیلاب عشق تاب نمیآورد. مولانا در حال زمینهچینی برای نشان دادن تقابل میان «عقل مصلحتاندیش» (که در اینجا در کلام ابوبکر نمود مییابد) و «عشق قهّار» است که هیچ منطق و توبهای را برنمیتابد. توبهٔ بلال، تلاشی صادقانه اما محکوم به شکست برای مهار کردن نیرویی است که از اختیار او خارج شده است.
- عالم السر
- دانای رازها، از صفات خداوند
- کام
- مراد، آرزو، خواستهٔ دل
- همام
- مرد بزرگ، بلندهمت، شجاع
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.