M1:1351 — که بپرورد اصل ما را ذوالعطا / تا درخت فَاسْتَغْلَظَ آمد فَاسْتَوی‌

这句诗出自兔子战胜狮子后，奔回草原向同伴报喜的故事。此时的兔子欣喜若狂，如同挣脱了大地束缚的枝叶，在风中自由舞动。鲁米借用枝叶的口吻，唱出这句赞歌，将它们的喜悦升华为一种深刻的灵性洞见。

“我们的根” (اصل ما) 指的是生命最根本的源头，即灵魂的本质。而“慷慨的施主” (ذوالعطا) 则是指那滋养万物的神圣恩典。这句诗的核心意象，是将灵魂的成长比作一棵树的生长：最初只是一颗种子，深埋于“水与土”（象征物质世界与肉体）之中，但凭借神恩的浇灌，它得以生根发芽，最终长成一棵“茁壮” (فاستغلظ) 、“挺拔” (فاستوى) 的大树。这棵树不仅象征着灵性的成熟与完美，也代表着从物质束缚中的彻底解放。

此处的两个阿拉伯词语直接引自《古兰经》（48:29），该节经文用庄稼的成长来比喻早期穆斯林社群在信仰中的茁壮成长。鲁米在此借用，将这一集体成长的意象个人化、内在化，用以描绘每一个灵魂在神圣之爱中从潜能到实现的旅程。兔子的胜利，因此不再仅仅是一个智取强敌的故事，而成了灵魂挣脱“小我”（نفس, nafs）这个内在暴君，回归自由与本源的寓言。

این بیت زبان حال برگ‌ها و شاخه‌هایی است که از «حبس خاک» رها شده و به کمال رسیده‌اند. مولانا شادی خرگوش پس از رهایی از چنگال شیر را به شادی گیاهی تشبیه می‌کند که از دل خاک سر برآورده، رشد کرده و به درختی استوار تبدیل شده است. این تصویر، نمادی از رهایی روح انسان از زندان تن و تعلقات مادی است.

در اینجا، مولانا به آیه ۲۹ سوره فتح در قرآن اشاره می‌کند که مراحل رشد یک گیاه را توصیف می‌کند: جوانه‌ای که سر از خاک برمی‌آورد، سپس قوی و ستبر می‌شود و سرانجام بر پای خود می‌ایستد (فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِ). این رشد تدریجی، حاصل پرورش «ذوالعطا» یا همان خداوند بخشنده است. همان‌طور که گیاه برای رسیدن به کمال نیازمند پرورش الهی است، روح انسان نیز برای رهایی از اسارت نفس و رسیدن به بلوغ معنوی، به لطف و عنایت پروردگار محتاج است. شادی خرگوش در این داستان، بازتابی از همان شادی عظیم روحی است که پس از غلبه بر نفسِ درنده (شیر) و رسیدن به آزادی حقیقی حاصل می‌شود.