اقرأ› دفتر ١› ضرر تعظيم الخلق والاشتهار› بيت ١٨٦٢
M1:1862 — آتشش پنهان و ذوقش آشکار / دود او ظاهر شود پایان کار
M1:1862
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
ستایش و توجه مردم مانند لقمه‌ای خوشمزه است که لذتش فوری اما آتش ویرانگرش پنهان است و دودِ این آتش، یعنی آثار مخرب آن، سرانجام آشکار خواهد شد.
مولانا در این بخش، دربارهٔ خطر تعریف و تمجید دیگران هشدار می‌دهد. او این ستایش‌ها را به لقمه‌ای لذیذ اما آتشین تشبیه می‌کند. این بیت، این تشبیه را باز می‌کند.
نیم‌بیت اول می‌گوید که لذت و «ذوق» شنیدن ستایش، فوری و آشکار است. نفس انسان از اینکه مورد توجه و تحسین قرار بگیرد، لذت می‌برد. اما این تنها ظاهر ماجراست. در باطن این لقمهٔ شیرین، آتشی از غرور، خودبینی و غفلت پنهان است که روح انسان را می‌سوزاند.
نیم‌بیت دوم به پیامد این وضعیت اشاره دارد. همان‌طور که آتش سرانجام دودی از خود بروز می‌دهد، آثار مخرب این غرور و غفلت نیز در «پایان کار» یعنی در درازمدت یا در لحظات سرنوشت‌ساز زندگی، خود را نشان خواهد داد. این «دود» می‌تواند به شکل سقوط معنوی، تباهی شخصیت، یا رسوایی و آشکار شدن پوچی درونی فرد باشد. در واقع، لذت آنی است اما زیانش ماندگار.
- ذوق
- در اینجا به معنی طعم، مزه و لذت اولیه
- پایان کار
- سرانجام، در نهایت، عاقبت امر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.