اقرأ› دفتر ١› تفسير 'ما شاء الله كان'› بيت ١٨٩٠
M1:1890 — پیش از آن کین خاکها خسفش کنند / پیش از آن کین بادها نشفش کنند
M1:1890
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
خداوندا، این قطرهٔ دانش را که به من بخشیده‌ای، پیش از آنکه اسیر جاذبه‌های جسمانی و تباهی‌های دنیوی شود، حفظ کن و به دریای علم خود برسان.
این بیت بخشی از مناجات مولانا با خداوند است. او در ابیات قبل، از خداوند خواسته است که «قطرهٔ دانش» عطا شده به جانش را از اسارت «هوای نفس» و «خاک تن» رها سازد و به «دریاهای» علم الهی متصل کند.
در این بیت، این دعا را با دو تصویر قدرتمند ادامه می‌دهد:
-
«خاکها خسفش کنند»: «خسف» به معنای در زمین فرو رفتن و بلعیده شدن است. «خاکها» در اینجا نماد جسم، تعلقات مادی و جاذبه‌های دنیوی هستند. مولانا از خدا می‌خواهد که این قطرهٔ معرفت را پیش از آنکه توسط این امور پست و زمینی بلعیده و نابود شود، نجات دهد.
-
«بادها نشفش کنند»: «نشف» به معنای خشکاندن و جذب کردن است. «بادها» نماد هواهای نفسانی، امیال زودگذر، غرور و وسوسه‌ها هستند که می‌توانند زلالی و طراوت آن دانش الهی را بخشکانند و از بین ببرند.
در مجموع، این بیت تمنای عارفی است که می‌داند دستاورد معنوی‌اش (قطرهٔ دانش) در برابر نیروهای ویرانگر درون و بیرون (جسم و نفس) بسیار آسیب‌پذیر است و تنها با عنایت الهی می‌تواند از این خطرات رهایی یابد و به اصل خود بازگردد.
- خسف
- در زمین فرو رفتن، بلعیده شدن توسط زمین
- نشف
- خشک کردن، رطوبت را کشیدن و جذب کردن
- کین
- مخفف «که این»
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.