اقرأ› دفتر ١› تسليم الأعرابي الهدية، أي الجرة، لغلمان الخليفة› بيت ٢٨٣٥
M1:2835 — عشق شنگ بی‌قرار بی سکون / چون در آرد کل تن را در جنون
M1:2835
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
این بیت حالتی را توصیف می‌کند که در آن، عشقِ پرشور و بی‌تاب، برخلاف عقل که ادب می‌آورد، تمام وجود آدمی را به حالتی از جنون و بی‌خویشی دچار می‌کند.
این بیت در ادامه‌ی توضیح این اصل عرفانی آمده است که حال و کیفیتِ «سرچشمه» به «شاخه‌ها» سرایت می‌کند. مولانا ابتدا مثال شاه و رعیت را می‌آورد: اخلاق پادشاه مانند آب یک حوض است که در لوله‌های کارگزارانش جاری می‌شود و همان طعم و رنگ را پیدا می‌کند.
سپس این اصل را به عالم درون انسان تعمیم می‌دهد. همان‌طور که «لطف عقل» تمام تن را به «ادب» و انضباط وامی‌دارد، «عشق» نیز وقتی بر وجود انسان حاکم شود، تأثیر خود را می‌گذارد. اما تأثیر عشق، برخلاف عقل، ایجاد نظم و سکون نیست؛ بلکه برانگیختن شوریدگی، بی‌قراری و «جنون» است. این جنون در عرفان حالتی مقدس است و به معنای فراتر رفتن از محاسبات عقلانی و خود را یکسره تسلیم نیروی عشق کردن است. مولانا عشق را «شنگ» توصیف می‌کند، یعنی سرزنده، شاد و بازیگوش، که این بی‌قراری و آشفتگی را نه از سر غم، بلکه از فرط شور و سرمستی ایجاد می‌کند.
- شنگ
- سرزنده، شاد، شوخ و شنگ، خوشحال
- بی‌سکون
- ناآرام، بی‌قرار، آنچه آرامش و توقف ندارد
- در آرد
- درآورد، داخل کند، دچار کند
- جنون
- دیوانگی، شوریدگی، حالتی فراتر از عقل
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.