M1:2869 — قطره‌ای از دجلهٔ خوبی اوست / کان نمی‌گنجد ز پُری زیر پوست

鲁米在此处将前文的故事寓言化。故事中，阿拉伯人献给哈里发的一罐水，与哈里发所拥有的底格里斯河相比，渺小得微不足道。同样，整个被创造的世界（“罐子”）及其所包含的一切美善与知识，与上帝无限的本体（“底格里斯河”）相比，也只是一滴水而已。

然而，这首诗的精妙之处在于第二句。它说，即便是这“一滴水”，也已经丰盈到了“皮肤也无法包容”（کان نمی‌گنجد ز پُری زیر پوست）的程度。这里的“皮肤”象征着宇宙万物的有限形态和可见边界。意思是，上帝流溢出的、构成整个宇宙的创造能量，其内在的丰沛与完美已经达到了极限，几乎要撑破其物质形式的外壳。每一个存在物都因这神圣的满溢而处于一种将要迸裂的张力之中。

这句诗捕捉了苏菲思想中的一个核心观念：创造源于上帝的自我流溢（Fayḍ）。上帝如同一个“隐藏的宝藏”（گنج مخفی），因其内在的丰盈满溢而“迸裂”（چاک کرد），从而创造了世界，使自身被认知。因此，宇宙既是上帝无限本质的微小体现，又是这体现所能达到的最饱和、最极致的状态。

مولانا در این بیت، تمثیل مرد عرب و خلیفه را به اوج عرفانی خود می‌رساند. در بیت پیشین، او تمام عالم هستی را به یک «سبو» (کوزه) تشبیه کرده بود که از علم و خوبی پر شده است. اکنون می‌گوید این کوزه‌ی پر از شگفتی، در برابر عظمت خداوند، چیزی بیش از یک قطره نیست؛ قطره‌ای از «دجله‌ی خوبی او».

تصویر کلیدی در مصرع دوم است: «کان نمی‌گنجد ز پُری زیر پوست». این قطره آنچنان سرشار و لبریز از هستی و کمال است که نمی‌تواند پنهان بماند و گویی پوست خود را می‌شکافد تا آشکار شود. این همان ایده است که در حدیث قدسی «گنج مخفی» (کُنتُ کَنزاً مَخفیاً) بیان شده و مولانا در ابیات بعدی به آن اشاره می‌کند: خداوند گنجی پنهان بود که از شدت پُری و میل به آشکار شدن، «جوش کرد» و عالم را آفرید تا شناخته شود. آفرینش، نتیجه‌ی لبریز شدن عشق و کمال الهی است، نه نیازمندی او.