اقرأ› دفتر ١› في بيان أن حال المرء وسكره يجب أن يُخفى عن الجهال› بيت ٣٤٥٥
M1:3455 — علمهای اهل دل حمالشان / علمهای اهل تن احمالشان
M1:3455
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
علمی که از دل و شهود برآید، انسان را تعالی میبخشد و راهنما و یاور اوست، اما علمی که تنها به حواس و ظواهر محدود شود، باری سنگین و مانعی برای رشد معنوی او خواهد بود.
مولانا در اینجا دو نوع معرفت را در برابر هم قرار میدهد: «علم اهل دل» و «علم اهل تن».
علم اهل تن، دانشی است که از راه حواس، عقل جزئی، و مطالعهٔ صِرف به دست میآید. این علم به امور مادی و ظاهری جهان میپردازد. مولانا این نوع دانش را به «بار» (حِمل) تشبیه میکند. همانطور که در ابیات بعدی به آیهٔ قرآن دربارهٔ «الاغی که کتاب حمل میکند» (یحمل اسفاره) اشاره میکند، این علم اگر با جان و دل آمیخته نشود، تنها باری سنگین بر دوش صاحبش است. این دانش، انسان را مغرور و سنگینجان میکند و به جای آنکه او را به پرواز درآورد، به زمین میخکوبش میکند.
در مقابل، علم اهل دل، معرفتی است که از طریق کشف و شهود و ارتباط مستقیم با حقیقت (حق) حاصل میشود. این دانش، از جان انسان میجوشد و وجود او را سبکبال و نورانی میکند. مولانا این علم را «حمّال» یا «حامل» مینامد، یعنی مانند مرکبی است که صاحب خود را حمل میکند و او را به سوی مقصدهای معنوی بالا میبرد. این علم، نه تنها یک بار نیست، بلکه «یار» و راهنمای انسان در سفر روحانی اوست. این دانش، وجود انسان را دگرگون میکند و او را از اسارت تن و ماده رها میسازد.
- اهل دل
- عارفان، صاحبان بصیرت و معرفت باطنی
- حمّالشان
- حملکنندهٔ آنها، حامل و برندهٔ ایشان
- اهل تن
- اهل ظاهر، کسانی که به جسم و امور مادی مشغولند
- احمالشان
- جمع حِمل، بارها و بارهای سنگین آنها
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.