اقرأ› دفتر ١› إثارة الوزير لمكر آخر في إضلال القوم› بيت ٥٦٣
M1:563 — آن امیران در شفاعت آمدند / وان مریدان در شَناعت آمدند
M1:563
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
در پی امتناع وزیر از خروج از خلوت، بزرگان قوم برای وساطت و شفاعت نزد او آمدند، در حالی که سایر مریدان با سرزنش و گلایه از او میخواستند که به این جدایی پایان دهد.
این بیت بخشی از داستان وزیر مکّاری است که برای فریب دادن مسیحیان، تظاهر به زهد و گوشهنشینی کرده است. او خود را در خلوتی طولانی حبس کرده و مریدانش را در حسرت و اشتیاق دیدار خود سوزانده است. وقتی مریدان از او میخواهند که خلوت را بشکند و به میانشان بازگردد، او با بهانهای عارفانه پاسخ میدهد که «دستور نیست» و اجازهی خروج ندارد.
در این بیت، مولانا واکنش مردم را به دو دسته تقسیم میکند:
-
امیران و بزرگان: این گروه که موقعیت اجتماعی بالاتری دارند، با زبانی رسمی و محترمانه «شفاعت» میکنند. آنها نقش واسطه را بازی کرده و با خواهش و پادرمیانی تلاش میکنند تا وزیر را راضی به خروج کنند. این رویکرد، نشاندهندهی آدابدانی و رعایت سلسله مراتب است.
-
مریدان و عامه: این گروه که از شدّت شور و وابستگی عاطفی بیتاب شدهاند، زبانشان به «شناعت» باز میشود. «شناعت» در اینجا به معنای سرزنش و گلایهی شدید از روی عشق و درد است، نه توهین و دشمنی. آنها با زاری و شکایت از بخت بد خود و جفایی که مرشدشان در حق آنها روا میدارد، میکوشند دل او را به رحم آورند. این واکنش، عمق تأثیر روانی وزیر بر پیروانش و موفقیت نقشهی او را نشان میدهد.
- شفاعت
- پادرمیانی، وساطت کردن، خواهشگری برای کسی
- شناعت
- در اینجا: سرزنش، ملامت، گله و شکایت شدید از روی درد و ناراحتی
- وان
- و آن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.