اقرأ› دفتر ١› تفضيل الأسد للسعي على التوكل مرة أخرى وبيان فوائد السعي› بيت ٩٨٨
M1:988 — این جهان زندان و ما زندانیان / حفرهکن زندان و خود را وا رهان
M1:988
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
این جهان مانند زندانی است که ما در آن اسیر شدهایم. تنها راه رهایی، تلاش و کوشش برای کندن این زندان و آزاد کردن خود از بند تعلقات دنیوی است.
این بیت در ادامۀ بحث «جبر و اختیار» و در ستایش «جهد» و کوشش در برابر «توکل» انفعالی آمده است. مولانا دنیا را به زندانی تشبیه میکند که روح انسان در آن محبوس است. او از مخاطب میخواهد که منفعل و تسلیم نباشد، بلکه فعالانه برای رهایی خود بکوشد.
«حفره کردن زندان» استعارهای است از هر تلاشی که انسان برای شکستن دیوارهای تعلقات مادی و غفلت از خداوند انجام میدهد. در ابیات قبل، مولانا «مکر» و زیرکی را به دو نوع تقسیم میکند: یکی «مکر سرد» که برای به دست آوردن دنیاست و دیگری «مکر وارد» یا هوشمندی معنوی که برای ترک دنیا و رهایی از آن به کار میرود. کندن این حفره، مصداق بارز همان هوشمندی معنوی است. این عمل، نماد مبارزهای آگاهانه برای بازگشت به اصل و وطن حقیقی روح است.
بنابراین، این بیت دعوتی صریح به کنشگری معنوی است. انسان نباید به بهانۀ سرنوشت و تقدیر، اسارت خود را بپذیرد، بلکه موظف است با تمام توان برای آزادی روحانی خود تلاش کند.
- حفرهکن
- حفرهای بکن، سوراخ کن
- وا رهان
- آزاد کن، رها کن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.