اقرأ› دفتر ٥› قصة الجارية التي كانت تشتهي الحمار، وقد علّمته كيف يشبع شهوتها كالبشر، وكانت تضع قرعة على قضيب الحمار لئلا يتجاوز الحد. علمت السيدة بذلك، ولكنها لم ترَ القرعة. فأبعدت الجارية بحجة، ثم اجتمعت مع الحمار بلا قرعة فماتت فضيحةً. عادت الجارية متأخرة ونوحت: "يا روحي ويا نور عيني! رأيت الذكر ولم ترَ القرعة! رأيت القضيب ولم ترَ ذلك الآخر!" كل ناقص ملعون، أي كل نظر وفهم ناقص ملعون، وإلا فالناقصون ظاهرًا من الجسد مرحومون ليسوا ملعونين، اقرأ: "ليس على الأعمى حرج"، فنفى الحرج ونفى اللعنة ونفى العتاب والغضب› بيت ١٣٣٧
M5:1337 — خر همی شد لاغر و خاتون او / مانده عاجز کز چه شد این خر چو مو
M5:1337
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
این بیت، سرگشتگی و ناتوانی خاتون را در فهمیدن علت لاغری الاغش توصیف میکند، در حالی که از راز شهوترانی کنیز با آن حیوان بیخبر است.
در این داستان، کنیزکی برای ارضای شهوت خود، با الاغ خاتون رابطه برقرار میکند. اما برای آنکه آسیب نبیند، از کدویی برای کنترل اندازهٔ آلت الاغ استفاده میکند. این عمل مکرر، حیوان را ضعیف و لاغر کرده است.
این بیت، نقطهٔ آغاز کنجکاوی و تحقیق خاتون است. او فقط ظاهر ماجرا، یعنی لاغری الاغ را میبیند، اما از علت پنهان آن (رابطه با کنیز) کاملاً بیاطلاع است. مولانا با تصویر «خر چو مو» (الاغی به باریکی یک مو)، شدت لاغری حیوان و در عین حال، شدت کوری و ناآگاهی خاتون را به نمایش میگذارد. این بیت، صحنه را برای کشف راز توسط خاتون و فاجعهای که در پی آن رخ میدهد، آماده میکند. ناتوانی او در دیدن حقیقت، مقدمهای است بر درک ناقصی که در نهایت به هلاکتش میانجامد.
- خاتون
- بانو، خانم خانه، زن بزرگ و محترم
- عاجز
- درمانده، ناتوان در فهمیدن
- کز چه
- که از چه، که برای چه
- چو مو
- مانند مو، بسیار باریک و لاغر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.