اقرأ› دفتر ٥› تمثيل الفكرة اليومية التي تخطر بالقلب بضيف جديد ينزل بالبيت منذ أول النهار، وفضل إكرام الضيف وتحمل دلعه، وتجبره وسوء خلقه على صاحب البيت› بيت ٣٦٨٩
M5:3689 — رب اوزعنی لشکر ما اری / لا تعقب حسرة لی ان مضی
M5:3689
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
این بیت دعایی است به درگاه خدا که: به من توفیق بده تا شکرگزارِ هر فکر و حالی که به سراغم میآید باشم و آن را غنیمت شمارم تا پس از رفتنش افسوس نخورم.
این بیت، که به زبان عربی و به شیوهی مناجات سروده شده، دعای سالک در مواجهه با افکار و احوال درونی است. مولانا در ابیات قبل، اندیشههایی را که به دل انسان وارد میشوند به «مهمانان نو» تشبیه کرده است که باید از آنها، حتی اگر ظاهری ناخوشایند و «ترشرو» داشته باشند، به خوبی پذیرایی کرد. این اندیشهها، بهویژه اندیشههای غمانگیز، مانند ابری هستند که شاید در ظاهر تیره باشند اما در باطن، باران رحمت و سرسبزی به همراه دارند.
دعای «رَبِّ أَوْزِعْنِي» برگرفته از قرآن (نمل ۲۷:۱۹ و احقاف ۴۶:۱۵) است و به معنای «پروردگارا، به من الهام کن و مرا بر آن دار که شکرگزار باشم» است. مولانا از خداوند میخواهد که به او این توانایی را بدهد که قدردانِ «لشکرِ» افکاری باشد که به او هجوم میآورند. او میداند که هر فکر، حتی اگر ناخوشایند باشد، حامل پیامی از جانب حق است و فرصتی برای رشد در خود دارد. اگر با آن فکر به درستی روبرو نشود و پیامش را درنیابد، وقتی آن حال و فکر بگذرد («إِنْ مَضَى»)، تنها حسرت و پشیمانی («حَسْرَة») برایش باقی خواهد ماند. این دعا در واقع طلبِ بصیرت و ظرفیت برای تبدیل هر تجربهی درونی به پلهای برای کمال است.
- ربّ
- پروردگارا، ای پروردگار
- أَوْزِعْنِي
- به من الهام کن، مرا موفق بدار، به من توفیق شکرگزاری بده
- لِشُکْرِ
- برای شکرگزاری، تا سپاس گویم
- مَا أَرَى
- آنچه را که میبینم
- لا تُعْقِبْ
- در پی نیاوَرَد، باقی نگذارد
- حَسْرَةً
- افسوس، پشیمانی، دریغ
- إِنْ مَضَى
- اگر بگذرد، وقتی رفت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.