اقرأ› دفتر ٦› العودةُ إلى قصةِ طلبِ الفأرِ لذلك الضفدعِ على شاطئِ النهرِ، وسحبِه لطرفِ الخيطِ حتى تعلمَ الضفدعُ في الماءِ بطلبِه› بيت ٢٩٥٥
M6:2955 — آن یکی موری گرفت از راه جو / مور دیگر گندمی بگرفت و دو
M6:2955
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
این بیت مثالی را برای توضیح جنسیت و کشش ذاتی میان همجنسان به کار میگیرد: یک مور به دنبال جو میرود و مور دیگر گندم را برمیدارد و میگریزد.
این بیت در میانهٔ بحث مولانا دربارهٔ «جنسیت» یا همذاتی معنوی قرار دارد. مولانا توضیح میدهد که کشش حقیقی میان موجودات، از جنسیت باطنی و روحی آنها سرچشمه میگیرد، نه شباهت ظاهری و مادی. او برای روشن کردن این نکته، از تمثیل مورچه و دانه استفاده میکند.
در ابیات قبل، روح به مورچه و تن به دانهٔ گندم تشبیه شده است. مورچه (روح) دانه (تن) را به سوی خود میکشد تا آن را جزئی از وجود خود کند و به جنس خود تبدیل نماید. این بیت، صحنه را برای یک مقایسه آماده میکند: تصور کنید دو مورچه در حال حرکت هستند. یکی از آنها به دنبال یک دانهٔ جو میرود و دیگری دانهای گندم را برداشته و با شتاب دور میشود. در نگاه اول، به نظر میرسد که این دانهها هستند که حرکت میکنند.
اما مولانا بلافاصله در بیت بعدی توضیح میدهد که حرکت واقعی از آنِ مورچههاست که به سوی یکدیگر (به سوی جنس خود) کشیده میشوند، نه دانهها. جو به سوی گندم نمیرود، بلکه این مورچهها هستند که به عنوان عاملان اصلی، دانهها را به دنبال خود میکشند. این تمثیل تأکید میکند که ما باید به عامل پنهان و اصلی (روح یا جان) توجه کنیم، نه به ابزار و صورت ظاهری (تن یا جسم). کشش واقعی، کشش جانها به سوی یکدیگر است.
- جو
- در اینجا به معنای دانهٔ جو است.
- دو
- فعل گذشته از مصدر «دویدن»؛ یعنی دوید، گریخت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.