اقرأ› دفتر ٦› في تفسيرِ هذا الخبرِ الذي قال فيه المصطفى صلواتُ الله عليه: "من كنتُ مولاه فعليٌّ مولاه"، حتى عيّرَ المنافقونَ قائلين: ألم يكفِه أن أظهرنا له الطاعةَ والخدمةَ، حتى يأمرنا بخدمةِ طفلٍ ملوثٍ؟ إلى آخره› بيت ٤٥٤١
M6:4541 — حلهها پوشیده و دامنکشان / مست و رقاص و خوش و عنبرفشان
M6:4541
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
این بیت، حالِ خوش و سرمستی طبیعت در بهار را توصیف میکند که همچون انسانهایی آزاد و عارف، در حال پایکوبی و شکرگزاری است.
این بیت در ادامهی تشویق مؤمنان به شادی برای نعمت «آزادی» معنوی است که پیامبر و علی به ارمغان آوردهاند. مولانا این شادی را به حال طبیعت در بهار تشبیه میکند. در ابیات قبل، او از سرو و سوسن و گلستان دعوت میکند که شکرگزار آب و عدل بهاری باشند.
این بیت، این تصویر را کامل میکند و عناصر طبیعت (گلها، درختان، سبزهزار) را مانند انسانهایی به تصویر میکشد که بهترین جامههای خود را پوشیدهاند و با وقار و زیبایی راه میروند («دامنکشان»). آنها از زیبایی بهار «مست» شدهاند، به «رقص» درآمدهاند، و عطر خود را در فضا میپراکنند («عنبرفشان»).
این توصیف فقط یک وصف ساده از طبیعت نیست، بلکه نمادی از حالِ عارف و مؤمنِ راستین است. همانطور که طبیعت در بهار از بند زمستان آزاد میشود و به شکوفایی میرسد، روح مؤمن نیز با هدایت انبیا از بند «رقیّت» (بندگی غیر خدا) آزاد شده و به شادی و سرمستی معنوی دست مییابد. این شادی، یک شکرگزاری بیزبان و وجودی است که در تمام هستی گیاهان متجلی میشود.
- حُلّهها
- جامههای فاخر و زینتی، لباسهای گرانبها
- دامنکشان
- با ناز و وقار راه رفتن، در حالی که دامن لباس بر زمین کشیده میشود
- عنبرفشان
- آنکه عطر عنبر (مادهای بسیار خوشبو) میپراکند، عطرآگین
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.