اقرأ› دفتر ٦› نكتة الشاعر على شيعة حلب› بيت ٧٩٥
M6:795 — خفته بودستید تا اکنون شما / که کنون جامه دریدیت از عزا
M6:795
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
شما که تازه بعد از قرنها به فکر عزاداری افتادهاید، در واقع تمام این مدت را در غفلت و خواب معنوی به سر بردهاید.
این بیت بخشی از گفتگوی یک شاعر با شیعیان حلب است که برای شهادت امام حسین (ع) عزاداری میکنند. شاعر با لحنی انتقادی و کنایهآمیز میپرسد که چرا این سوگواری اینقدر دیر انجام میشود. او با تشبیه کردن این تأخیر به خوابی طولانی، به نکتهای عمیقتر اشاره میکند.
از دیدگاه مولانا، این عزاداریِ دیرهنگام و موسمی، نشانۀ یک «خواب گران» و غفلت معنوی است. اصل مصیبت، نه شهادت امام حسین که یک واقعهٔ تاریخی است، بلکه بیخبری و دور ماندن خود انسان از حقیقت و آگاهی است. بنابراین، شاعر به عزاداران میگوید که اگر تازه امروز از این فاجعه باخبر شدهاید و جامه میدرید، پس تمام عمرتان را در خواب بودهاید. در بیت بعدی، مولانا این ایده را تکمیل میکند و میگوید که چنین کسانی باید برای حال و روز خودشان و این «مرگ بد» که همان خواب غفلت است، عزاداری کنند.
این انتقاد صرفاً متوجه یک مراسم خاص نیست، بلکه نقدی است بر هر نوع دینداری ظاهری و تقلیدی که از بصیرت و آگاهی درونی تهی است. پیام اصلی این است که بیداری معنوی و درک حقیقت، امری همیشگی و درونی است، نه یک واکنش احساسی و موسمی به رویدادهای گذشته.
- خفته بودستید
- خواب بودهاید، در غفلت به سر میبردید
- تا اکنون
- تا به حال، تا الان
- کنون
- اکنون، حالا
- جامه دریدن
- لباس پاره کردن (در اینجا کنایه از شدت سوگواری و عزاداری است)
- عزا
- سوگواری، ماتم
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.