Oxu› Dəftər 5› Cariyənin xatunun eşşəyi ilə şəhvətini təmin etməsi və onu keçi və ayı kimi insan şəhvətini təmin etməyə öyrətməsi, eşşəyin qəzibinə balqabaq taxması ki, ölçüsündən aşmasın. Xatun bunu öyrəndi, lakin balqabağın incəliyini görmədi. Cariyəni bəhanə ilə uzaq bir yerə göndərdi və balqabaqsız eşşəklə birlikdə oldu və rüsvayçılıqla həlak oldu. Cariyə axşamüstü qayıdıb fəryad etdi ki, “Ey canım və ey gözümün nuru! Cinsiyyət orqanını gördün, balqabağı görmədin! Zikri gördün, o birini görmədin!” “Hər naqis məl’undur” demək, yəni hər naqis baxış və anlayış məl’undur. Əgər zahirdəki naqislər mərhumdurlarsa, məl’un deyillər. “Kora heç bir günah yoxdur” ayəsini oxu, günahı, lənəti, danlağı və qəzəbi inkar etdi.› Beyt 1386
M5:1386 — بر درید از زخم کیر خر جگر / رودهها بسکسته شد از همدگر
M5:1386
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
این بیت لحظهی مرگ دلخراش خاتون را توصیف میکند که در اثر آسیب شدید ناشی از آلت خر، اعضای داخلی بدنش متلاشی شد و جان باخت.
این بیت اوج فاجعهبار داستان زنی است که کورکورانه از شهوترانی کنیز خود با خر تقلید میکند، اما از یک نکتهی کلیدی و حیاتی (کدو) غافل است. مولانا با توصیفی بیپرده و تکاندهنده، نتیجهی این جهل و شهوترانی را به تصویر میکشد. مرگ فجیع زن، صرفاً یک حادثهی جسمانی نیست، بلکه تمثیلی است از هلاکت روح در اثر پیروی از «نفس بهیمی» (نفس حیوانی) بدون معرفت و کنترل.
در نگاه عرفانی مولانا، «خر» نماد نفس سرکش و شهوات مهارنشده است. تسلیم شدن به این نفس بدون «علم» و «معرفت» (که در داستان، کدو نماد آن است)، به جای لذت، به نابودی کامل میانجامد. این بیت با خشونت کلامی خود، به خواننده هشدار میدهد که تقلید ظاهری در امور معنوی و پیروی از هوای نفس بدون راهنمایی یک پیر آگاه، عاقبتی جز تباهی و «مرگ بد با صد فضیحت» نخواهد داشت.
- بر درید
- پاره کرد، دریده شد
- زخم
- در اینجا به معنی ضربه، آسیب شدید
- بسکسته شد
- گسسته شد، پاره پاره شد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.