Oxu› Dəftər 5› Cariyənin xatunun eşşəyi ilə şəhvətini təmin etməsi və onu keçi və ayı kimi insan şəhvətini təmin etməyə öyrətməsi, eşşəyin qəzibinə balqabaq taxması ki, ölçüsündən aşmasın. Xatun bunu öyrəndi, lakin balqabağın incəliyini görmədi. Cariyəni bəhanə ilə uzaq bir yerə göndərdi və balqabaqsız eşşəklə birlikdə oldu və rüsvayçılıqla həlak oldu. Cariyə axşamüstü qayıdıb fəryad etdi ki, “Ey canım və ey gözümün nuru! Cinsiyyət orqanını gördün, balqabağı görmədin! Zikri gördün, o birini görmədin!” “Hər naqis məl’undur” demək, yəni hər naqis baxış və anlayış məl’undur. Əgər zahirdəki naqislər mərhumdurlarsa, məl’un deyillər. “Kora heç bir günah yoxdur” ayəsini oxu, günahı, lənəti, danlağı və qəzəbi inkar etdi.› Beyt 1422
M5:1422 — ای بسا زراق گول بیوقوف / از ره مردان ندیده غیر صوف
M5:1422
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
بسیاری از مدعیان ریاکار و نادان، از طریقت و سلوک معنوی فقط ظواهر و آداب بیرونی آن مانند لباس پشمینه (خرقه) را میبینند و از حقیقت و باطن آن بیخبرند.
این بیت، داستان کنیزک و خاتون را به یک نتیجهگیری کلی و اخلاقی پیوند میزند. همانطور که خاتون فقط ظاهر عمل کنیزک (رابطه با خر) را دید و از جزء حیاتی و پنهان آن (کدو) غافل ماند و هلاک شد، بسیاری از سالکان دروغین نیز در مسیر معنوی، تنها به ظواهر امر توجه میکنند.
مولانا میگوید این افراد «زراق» (ریاکار) و در عین حال «گول» (فریبخورده) هستند. آنها با تقلید از ظواهر مردان حق، مانند پوشیدن «صوف» (لباس پشمی که نماد صوفیان بود)، دیگران و خودشان را فریب میدهند. آنها گمان میکنند که معنویت همین پوستین و آداب ظاهری است و از حقیقت و باطن «راه مردان» که همان تحول درونی، صدق و معرفت است، هیچ درک و تجربهای ندارند. این بیت هشداری است دربارهٔ خطر اکتفا به صورت و غفلت از معنا، که میتواند به هلاکت معنوی منجر شود.
- زراق
- ریاکار، فریبکار، کسی که به ظاهر خود را نیکوکار نشان میدهد.
- گول
- فریبخورده، سادهلوح، احمق.
- بیوقوف
- ناآگاه، بیخبر، کسی که به عمق مسائل پی نمیبرد.
- ره مردان
- راه و روش مردان خدا؛ طریقت و سلوک عرفانی.
- صوف
- پشم، لباس پشمی. در اینجا نماد لباس و ظواهر اهل تصوف است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.