Oxu› Dəftər 5› Cariyənin xatunun eşşəyi ilə şəhvətini təmin etməsi və onu keçi və ayı kimi insan şəhvətini təmin etməyə öyrətməsi, eşşəyin qəzibinə balqabaq taxması ki, ölçüsündən aşmasın. Xatun bunu öyrəndi, lakin balqabağın incəliyini görmədi. Cariyəni bəhanə ilə uzaq bir yerə göndərdi və balqabaqsız eşşəklə birlikdə oldu və rüsvayçılıqla həlak oldu. Cariyə axşamüstü qayıdıb fəryad etdi ki, “Ey canım və ey gözümün nuru! Cinsiyyət orqanını gördün, balqabağı görmədin! Zikri gördün, o birini görmədin!” “Hər naqis məl’undur” demək, yəni hər naqis baxış və anlayış məl’undur. Əgər zahirdəki naqislər mərhumdurlarsa, məl’un deyillər. “Kora heç bir günah yoxdur” ayəsini oxu, günahı, lənəti, danlağı və qəzəbi inkar etdi.› Beyt 1423
M5:1423 — ای بسا شوخان ز اندک احتراف / از شهان ناموخته جز گفت و لاف
M5:1423
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
بسیاری از افراد جسور و مدعی، با یادگیری سطحی و ناقص از بزرگان و عارفان، فقط لاف زدن و ادعاهای پوچ را از آنان به ارث بردهاند و از حقیقتِ راهشان بیخبرند.
این بیت در ادامهی داستان کنیزک و خاتون است و نتیجهگیری عرفانی مولوی را بیان میکند. خاتون با دیدن ظاهرِ کار کنیزک، گمان کرد که تمام راز را دریافته است. او نمونهای از شاگردان سطحینگری است که تنها پوستهی اعمال و سخنان استادان معنوی (شهان) را میبینند اما از درک حقیقت و باطن آن عاجزند.
مولوی این افراد را «شوخ» میخواند، یعنی گستاخ و بیپروا. آنها با «اندک احتراف» یا یادگیری مهارتی جزئی و ظاهری، دچار غرور میشوند و تصور میکنند که به مقام استادی رسیدهاند. در نتیجه، تنها چیزی که از بزرگان میآموزند، ادعا («گفت») و خودستایی («لاف») است. این افراد مانند خاتون که آلت خر را دید اما کدوی محافظ را ندید، فقط به ظاهر اعمال عرفانی توجه میکنند و از شرطهای دقیق و ظرایف باطنی آن غافل میمانند و در نهایت، خود و دیگران را به هلاکت معنوی میکشانند.
- شوخان
- گستاخان، افراد بیپروا و جسور، مدعیان
- احتراف
- کسب کردن یک فن یا حرفه، مهارتآموزی
- شهان
- شاهان؛ در اینجا کنایه از عارفان کامل و استادان معنوی
- لاف
- گزافهگویی، ادعای بیاساس، خودستایی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.