قرائت› دفتر ۱› بخش ۸۷ - تفسیر قول فریدالدین عطار قدس الله روحه تو صاحب نفسی ای غافل میان خاک خون می‌خور که صاحب‌دل اگر زهری خورد آن انگبین باشد› بیت ۱۶۱۸
M1:1618 — جهل آید پیش او دانش شود / جهل شد علمی که در منکر رود
M1:1618
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
در نزد انسان کامل و مرد حق، جهل و نادانی به دانش و معرفت تبدیل می‌شود، اما دانشی که در خدمت انکار حقیقت و در دست انسان نااهل قرار گیرد، خود به نوعی جهل تبدیل می‌گردد.
این بیت تقابل میان تأثیر «انسان کامل» و «انکر» (شخص ناباور و ناقص) را به اوج می‌رساند. مولانا بیان می‌کند که تأثیر معنوی و کیمیاگرانه‌ی مرد حق چنان است که حتی جهل و خطا را به دانش و بصیرت تبدیل می‌کند. حضور او ماهیت چیزها را دگرگون می‌سازد، همان‌طور که در بیت‌های قبل خاک در دست او زر می‌شد.
در مقابل، دانشی که در اختیار فردی قرار می‌گیرد که حقیقت را انکار می‌کند یا از نظر روحی ناقص است، نه تنها به کار نمی‌آید، بلکه به جهلی عمیق‌تر و خطرناک‌تر تبدیل می‌شود. این علم به ابزاری برای جدل، فریب، و تقویت خودبینی تبدیل شده و صاحبش را از حقیقت دورتر می‌کند. بنابراین، ارزش دانش به خودی خود نیست، بلکه به ظرفیت و نیت کسی است که آن را به کار می‌برد. علم در دست منکر، حجابی بر روی حقیقت می‌شود، در حالی که جهل در محضر عارف، زمینه‌ای برای شکوفایی معرفت می‌گردد.
- منکر
- انکارکننده، کسی که حقیقت را نمی‌پذیرد، فرد ناباور
- رود
- برود، قرار گیرد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومی‌اش نکنی، فقط روی همین دستگاه می‌ماند.
پرسش‌های خوانندگان0
هنوز پرسشی به‌اشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.