قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۵ - مضرت تعظیم خلق و انگشتنمای شدن› بیت ۱۸۵۶
M1:1856 — اینْش گوید من شوم همراز تو / وآنش گوید نی! منم انباز تو
M1:1856
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، صحنهی رقابت مریدان و ستایشگران را برای نزدیک شدن به یک فرد مشهور و مورد توجه به تصویر میکشد که هر یک ادعا میکنند صمیمیترین و نزدیکترین یار او هستند.
این بیت بخشی از گفتار مولانا دربارهی خطرات شهرت و مورد ستایش مردم قرار گرفتن است. مولانا توضیح میدهد که وقتی کسی «انگشتنما» میشود، در معرض فریب اطرافیان قرار میگیرد. این ستایشگران مانند لشکری او را محاصره میکنند و هر یک برای جلب توجه و به دست آوردن جایگاهی ویژه، به او وعدهی همراهی و وفاداری میدهند.
یکی خود را «همراز» و محرم اسرار معرفی میکند و دیگری خود را «انباز» یا شریک واقعی او میخواند. این تعابیر نشاندهندهی رقابتی است که بر سر تملک توجه و اعتماد آن شخص درمیگیرد. در واقع، این ستایشها و ابراز ارادتها، نه از سر صدق، بلکه ابزاری برای نفوذ و بهرهبرداری است. مولانا هشدار میدهد که این توجهات، دامی برای روح است که فرد را به تکبر و خودفریبی میکشاند و او را از مسیر حقیقت دور میکند.
- اینْش
- این به او
- همراز
- محرم اسرار، دوست بسیار صمیمی و نزدیک
- وآنش
- و آن به او
- انباز
- شریک، رفیق، همراه
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.