M1:1908 — بو دوای چشم باشد نورساز / شد ز بویی دیدهٔ یعقوب باز

مولانا در این بخش از مثنوی، «بو» یا رایحه را به عنوان نمادی از تجلیات عالم معنا و حقیقت به کار می‌برد. سخنان عارفان و پیامبران، همچون رایحه‌ای از باغستان حقیقت هستند که می‌توانند روح انسان را راهنمایی و شفا دهند. همان‌طور که در بیت قبل گفته شد، این «بو» راهنما و بلدِ راه سالک به سوی بهشت معنوی است.

این بیت برای اثبات این مدعا، به داستان قرآنی حضرت یعقوب و یوسف استناد می‌کند. یعقوب از شدت غم فراق یوسف، بینایی خود را از دست داده بود. سال‌ها بعد، وقتی پیراهن یوسف را برایش آوردند، با استشمام بوی آن، چشمانش دوباره بینا شد (سوره یوسف، آیه ۹۶). در نگاه مولانا، این بوی فیزیکی صرفاً یک واسطه بود؛ آنچه شفا بخشید، اثر معنوی و خبر وصالی بود که آن رایحه با خود حمل می‌کرد. این بو، نوری از عالم غیب بود که بر چشم ظاهر و باطن یعقوب تابید و آن را روشن کرد.

بنابراین، این بیت تأکید می‌کند که همان‌گونه که یک رایحه‌ی دنیوی می‌تواند اثری چنین شگرف بر جسم بگذارد، رایحه‌های معنوی (کلام حق، الهامات ربانی، انفاس اولیا) نیز می‌توانند چشم دل و جان ما را که از دوری حقیقت نابینا شده، شفا بخشند و نورانی کنند.