Read› Daftar 1› The caliph accepts the gift and bestows a reward with complete lack of need for that gift and that jug› beyt 2925
M1:2925 — پس قیامت روز عرض اکبر‌ست / عرض او خواهد که با زیب و فر‌ست
M1:2925
شرحِ سروش — from his recorded Masnavi lectures
این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.
ترجمه و معنا
ترجمه به فارسی روان: پس روز قیامت، روز بزرگترین آشکارسازی است؛ آشکارسازی‌ای که با شکوه و جلوه همراه خواهد بود. معنا: این بیت بیان می‌کند که روز رستاخیز، عرصهٔ نهایی و باشکوه‌ترین نمایش حقیقت است، جایی که همه چیز با زیبایی و عظمت ذاتی خود آشکار خواهد شد.
شرح
این بیت گویی یک نتیجه‌گیری مهم از آن جدال ابدی حق و باطل است که در جای‌جای مثنوی، و پیش از این در ابیات پیرامون «بحر تلخ و بحر شیرین» و «ذره قلب و ذره نیکو»، به آن اشاره رفت. در این دنیا، ما در جهانی از آمیختگی‌ها و بی‌خالصی‌ها زندگی می‌کنیم. حق خالص و باطل خالص به ندرت یافت می‌شود. همواره «ضغثی از این» و «ضغثی از آن» با هم ممزوج‌اند و تمیز دادن میانشان دشوار است. مولانا، به زیبایی، به محک و سنگ آزمایش اشاره می‌کند که چگونه می‌توان طلا را از بدل تشخیص داد، اما این «محک» زمینی نیز خود نهایتاً ناقص است.
من می‌خواهم بگویم که این بیت، نوید بخشیدن به پایان این حیرت و دشواری است. «قیامت روز عرض اکبر است»، یعنی روزی که پرده از روی همهٔ این آمیختگی‌ها برداشته می‌شود. آنجا دیگر نیازی به محک نیست، زیرا خودِ حقیقت با تمام «زیب و فر» و شکوه و جلوهٔ خویشتن ظاهر می‌شود. این «عرض اکبر» صرفاً یک نمایش نیست، بلکه یک داوری نهایی است که در آن، ماهیت واقعی اعمال، نیات و موجودیت‌ها آشکار می‌گردد. همان‌طور که در دنیا نام‌ها می‌توانند فریبنده باشند و ظاهر با باطن فاصله بگیرد، در قیامت این فاصله از میان می‌رود. آنجا نام‌ها کاملاً با ذات‌ها منطبق می‌شوند و هر «ذره قلب» از «ذره نیکو» به نحوی بی‌چار و چون جدا خواهد شد که هیچ شک و شبهه‌ای باقی نماند. این نه صرفاً یک رویداد آخرالزمانی، بلکه یک اصل هستی‌شناسانه است که پایان دوران بی‌خالصی و آغاز عصر وضوح مطلق را اعلام می‌کند.
نکات کلیدی
- ماهیت آمیختهٔ جهان: این دنیا سراسر آمیختگی حق و باطل است و خلوص مطلق در آن یافت نمی‌شود.
- محدودیت تشخیص زمینی: ابزارهای بشری برای تمیز حق از باطل (چون محک) در این جهان ناقص‌اند.
- وعدهٔ وضوح مطلق: روز قیامت، روز «عرض اکبر» است که در آن، حقایق با تمام وضوح و بدون هیچ ابهامی آشکار می‌شوند.
- شکوه حقیقت: آشکار شدن نهایی حقایق در قیامت با «زیب و فر» و شکوهی بی‌نظیر همراه خواهد بود.
- پایان بی‌خالصی: قیامت پایان دوران اختلاط و آغاز عصر تفکیک نهایی و وضوح مطلق است.
Sources: d1-s23 · 04:50:30 d1-s23 · 04:35:28 d1-s23 · 04:41:00 d1-s23 · 04:53:00
This text was reconstructed from Dr. Abdolkarim Soroush's recorded Masnavi lectures. It has not been reviewed and approved by him.
Translation & meaning
Translation: Then Resurrection is the Day of the Greatest Display; its display will be with grace and splendor. Meaning: This verse posits that the Day of Resurrection is the ultimate, most magnificent manifestation of truth, where all things will be revealed in their inherent beauty and majesty.
Explanation
This verse serves as a profound summation of the eternal struggle between truth and falsehood, a theme prevalent throughout the Masnavi and alluded to in preceding verses regarding the 'bitter and sweet seas' and 'true and counterfeit gold.' In this world, we navigate a realm of mixtures and impurities. Pure truth and absolute falsehood are rarely found; rather, 'a handful of this' and 'a handful of that' are perpetually intermingled, making discernment a formidable task. Rumi, with poetic grace, references the touchstone (maḥak) as a worldly instrument for distinguishing gold from counterfeit, yet even this earthly 'touchstone' is ultimately incomplete.
I propose that this verse offers a promise: an end to this bewilderment and difficulty. 'Resurrection is the Day of the Greatest Display' (ʿArḍ-i Akbar) signifies the lifting of the veil from all these admixtures. There, the need for a touchstone vanishes, for truth itself manifests with its full 'grace and splendor' (zībo-farr), its inherent majesty and glory. This 'greatest display' is not merely an event, but a final judgment where the true nature of deeds, intentions, and existences is revealed. Just as in this world names can be deceptive and appearance can diverge from essence, on the Day of Resurrection, this gap closes. There, names will align perfectly with essences, and every 'counterfeit particle' will be separated from every 'true particle' with such unquestionable clarity that no doubt or ambiguity will remain. This is not merely an eschatological event, but an ontological principle declaring the end of the era of impurity and the dawn of absolute clarity.
Key takeaways
- The Mixed Nature of the World: This world is fundamentally a blend of truth and falsehood, where absolute purity is elusive.
- Limitations of Earthly Discernment: Human tools for distinguishing truth from falsehood (like the touchstone) are inherently imperfect in this world.
- Promise of Absolute Clarity: The Day of Resurrection is the 'Greatest Display,' when truths will be revealed with ultimate clarity and without ambiguity.
- The Majesty of Truth: The final unveiling of truths on Resurrection Day will be accompanied by unparalleled 'grace and splendor.'
- End of Impurity: The Day of Resurrection marks the end of the era of admixture and the beginning of absolute separation and clarity.
Sources: d1-s23 · 04:50:30 d1-s23 · 04:35:28 d1-s23 · 04:41:00 d1-s23 · 04:53:00
白话波斯语翻译：所以，复活之日，是最大显现之日；此显现将伴随着辉煌与荣耀。 含义：这句诗阐明，复活之日是真理最终且最辉煌的展示舞台，届时万物都将以其固有的壮美与威严显现。
这句诗仿佛是对那场永恒的正邪之争的一个重要总结，这场争斗在《玛斯纳维》的字里行间，以及此前围绕“苦海与甜海”、“伪币微尘与纯金微尘”的诗句中，都曾被提及。在这个世界上，我们生活在一个充满混杂与不纯的世界里。纯粹的真理和纯粹的谬误都极为罕见。总是“此一撮”与“彼一撮”相互掺杂，难以分辨。鲁米优美地提到了试金石，如何用它来区分真金与赝品，但这种尘世的“试金石”本身，终究也是不完美的。
我想说的是，这句诗预示着这种困惑与艰难的终结。“复活之日是最大显现之日”，意即那一天，所有这些混杂之物的帷幕都将被揭开。届时，再也无需试金石，因为真理自身将以其全部的“辉煌与荣耀”（zīb o farr）和壮丽显现出来。这个“最大显现”（ʿarż-e akbar）不仅仅是一场展示，更是一场最终的审判，其中，行为、意图和存在的真实本质都将被揭示。正如在尘世间，名号可能具有欺骗性，外表与内里可能相去甚远，但在复活之日，这种距离将不复存在。届时，名号将与本质完全契合，每一颗“伪币微尘”都将从“纯金微尘”中被无可辩驳地分离，不留任何怀疑或 شبهة (shubha，疑虑) 的余地。这不仅是一个末世事件，更是一条本体论原则，它宣告了不纯时代的终结和绝对明晰纪元的开始。
要点
- 世界的混杂本质：这个世界充满了真理与谬误的混杂，其中找不到绝对的纯粹。
- 尘世分辨的局限：人类用来分辨真伪的工具（如试金石）在这个世界上是不完美的。
- 绝对明晰的承诺：复活之日是“最大显现”之日，届时，所有真相都将以完全的清晰、毫无任何含糊的方式显现。
- 真理的辉煌：在复活之日，真相的最终显现将伴随着无与伦比的“辉煌与荣耀”。
- 不纯的终结：复活之日是混杂时代的终结，也是最终分离与绝对明晰纪元的开始。
- عرض اکبر (ʿarż-e akbar)
- 最大的显现或展示。一个伊斯兰末世论术语，指在审判日，所有行为和真相都将被公之于众。
- زیب و فر (zīb o farr)
- 美丽与辉煌。一个波斯语组合词，表达壮丽、威严和荣耀的概念。
- شبهة (shubha)
- 阿拉伯语，意为“怀疑”或“含糊之处”。在伊斯兰法学和神学中，指那些既非明确允许也非明确禁止，从而导致不确定性的事物。
Sources: d1-s23 · 04:50:30 d1-s23 · 04:35:28 d1-s23 · 04:41:00 d1-s23 · 04:53:00
به زبانِ تو — Your language · AI
此诗节断言，复生日是真理最终极、最壮丽的彰显，届时万物都将以其固有的美与庄严被揭示出来。
此诗节可视为对贯穿《玛斯纳维》的一个永恒主题——真与假之争——的深刻总结。在尘世中，我们生活在一个混杂不纯的世界里。纯粹的真理与绝对的虚假都难得一见，两者总是交织掺杂，难以分辨。鲁米曾优雅地提及试金石，以此比喻分辨真金与伪金的方法，但即便是在尘世的“试金石”，终究也不完备。
这节诗承诺了这种困惑与艰难的终结。“复生日乃是‘最伟大的展示’（ʿArḍ-i Akbar）之日”，意指那一天，笼罩着一切混杂之物的帷幕将被揭开。届时，不再需要试金石，因为真理自身将以其全部的“华美与辉煌”（zībo-farr），即其固有的威严与荣耀，显现出来。这场“最伟大的展示”不仅是一场呈现，更是一场最终的审判，其中行为、意图和存在的真实本质都将被揭示。尘世中的名号可能具有欺骗性，外表也可能与实质相去甚远，但在复生日，这一差距将不复存在。届时，名将与实完全吻合，每一颗“伪币”都将从“真金”中被分离，其清晰明确，不留任何怀疑或含糊的余地。这不仅是一个末世事件，更是一条本体论原则，宣告了不纯时代的终结与绝对澄明纪元的开启。
- عرض اکبر
- 阿拉伯语借词，意为“最伟大的展示”或“大检阅”。在伊斯兰末世论中，指复生日所有灵魂在真主面前被展示、其生平功过被检阅的时刻。
- قیامت
- 阿拉伯语借词，意为“复活、复生”。在伊斯兰教中，特指末日审判之日（复生日），届时所有逝者都将复活接受审判。
- زیب و فر
- 一个波斯语复合词组。“زیب”意为“美丽、装饰、优雅”；“فر”意为“光辉、荣耀、威严”。两者连用，形容一种辉煌壮丽、庄严华美的景象。
این بیت می‌گوید که روز رستاخیز، عرصهٔ نهایی و باشکوه‌ترین نمایش حقیقت است، جایی که همه چیز با زیبایی و عظمت ذاتی خود آشکار خواهد شد.
این بیت، نتیجه‌گیری مهمی از جدال ابدی حق و باطل است که در جای‌جای مثنوی به آن اشاره شده. در این دنیا، ما در جهانی آمیخته از حقیقت و دروغ، و خلوص و ناخالصی زندگی می‌کنیم. حق خالص و باطل خالص به ندرت یافت می‌شود و تشخیص آن‌ها از یکدیگر دشوار است. مولانا پیش از این به «محک» یا سنگ آزمایش اشاره می‌کند که طلا را از بدل جدا می‌کند، اما حتی این ابزارهای دنیوی نیز ناقص و محدودند.
این بیت، نویدبخش پایان این سرگردانی و دشواری است. «قیامت روز عرض اکبر است» یعنی روزی که پرده از روی تمام این آمیختگی‌ها برداشته می‌شود. در آن روز دیگر نیازی به محک و آزمایش نیست، زیرا خودِ حقیقت با تمام «زیب و فر» و شکوه و جلوهٔ خویش آشکار می‌گردد. این «عرضهٔ بزرگ» صرفاً یک نمایش نیست، بلکه یک داوری نهایی است که در آن، ماهیت واقعی اعمال، نیت‌ها و موجودات برملا می‌شود.
همان‌طور که در این جهان نام‌ها می‌توانند فریبنده باشند و ظاهر با باطن فاصله داشته باشد، در قیامت این فاصله از میان می‌رود. آنجا هر چیز با ذات حقیقی خود یکی می‌شود و هر ذرهٔ تقلبی از ذرهٔ اصیل چنان جدا می‌گردد که هیچ شک و شبهه‌ای باقی نماند. این صرفاً یک رویداد آخرالزمانی نیست، بلکه یک اصل هستی‌شناسانه است که پایان دوران ناخالصی و آغاز عصر وضوح مطلق را اعلام می‌کند.
- عرض اکبر
- بزرگترین عرضه و نمایش؛ اشاره به روز قیامت که حقایق آشکار می‌شوند.
- زیب
- زیبایی، زینت، آراستگی.
- فر
- شکوه، جلال، عظمت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.