قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۲ - تخلیط وزیر در احکام انجیل› بیت ۴۹۷
M1:497 — عاقبت دیدند هر گون ملّتی / لاجرم گشتند اسیر زلّتی
M1:497
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید که هر گروه و ملتی در تاریخ، به گمان خود در حال آیندهنگری بود، اما در نهایت گرفتار خطا و انحرافی بزرگ شد.
این بیت بخشی از داستان وزیری است که برای نابودی دین مسیحیان، انجیل را تحریف میکند و طومارهای متناقضی مینویسد تا میان آنان تفرقه بیندازد. یکی از این دستورات جعلی، طلب کردن «استاد» برای رسیدن به «عاقبتبینی» یا آیندهنگری روحانی است.
مولانا در اینجا به یک اصل کلی اشاره میکند: هر گروه و امتی در طول تاریخ، ادعا میکرد که راه درست و آیندهی حقیقی را میبیند و دنبال میکند. اما نتیجهی کارشان (عاقبت) نشان داد که همگی به نوعی دچار لغزش (زلّت) شده و اسیر خطای خود گشتهاند. این خطا از آنجا ناشی میشود که آیندهنگری حقیقی، یک توانایی اکتسابی و محصول عقل بشری نیست (دستباف نیست)، بلکه موهبتی الهی است. اگر انسانها با عقل و تلاش خود میتوانستند به حقیقت نهایی دست یابند، این همه اختلاف و تفرقه میان ادیان و مذاهب وجود نداشت. بنابراین، هر گروهی که صرفاً به فهم و تدبیر خود تکیه کرد، ناگزیر به دام خطا افتاد.
- هر گون
- هر نوع، هر گونه
- ملّتی
- گروهی، قومی، امتی
- لاجرم
- ناچار، ناگزیر، در نتیجه
- زلّتی
- لغزشی، خطایی، گناهی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.