قرائت› دفتر ۲› بخش ۶۵ - باز تقریر کردن معاویه با ابلیس مکر او را› بیت ۲۶۶۳
M2:2663 — صد هزاران مرغ را آن ره زدست / مرغ غره کآشنایی آمدست
M2:2663
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
ابلیس با سخنان به ظاهر آشنا و خیرخواهانه، انسانهای بیشماری را فریب میدهد و به دام میاندازد، همانطور که صیاد با تقلید صدای پرندگان، آنها را شکار میکند.
در این بخش از داستان، معاویه در حال بازگو کردن نیرنگهای ابلیس است. او ترفندهای شیطان را به صدای سوت یک صیاد تشبیه میکند که برای به دام انداختن پرندگان از آن استفاده میکند. این صدا (که در بیت قبل «بانگ صفیر» نامیده شده) شبیه آواز پرندگان دیگر است و به گوش، آشنا و دوستانه میآید.
این بیت، اوج این تمثیل را به تصویر میکشد: صدها هزار پرنده (نماد انسانها) با شنیدن این صدای فریبنده، از مسیر اصلی خود منحرف شده و به سوی دام حرکت کردهاند. تراژدی در این است که پرنده، مغرور و غافل از خطر، گمان میکند که این صدا از سوی یک دوست و آشناست و به همین دلیل با اطمینان به سمت آن میرود. این غرور و خوشباوری، عامل اصلی سقوط اوست.
مولانا با این تصویر، نشان میدهد که بزرگترین خطر وسوسههای شیطانی، ظاهر آشنا و خیرخواهانهی آنهاست. ابلیس با کلامی که رنگ و بوی حقیقت و معرفت دارد، انسان را گمراه میکند. او از مفاهیم مقدس و کلمات آشنا استفاده میکند تا اعتماد انسان را جلب کند و او را به اسارت بکشد. بنابراین، فریب خوردن، نه از روی دشمنی آشکار، بلکه از اعتماد به یک «آشنای دروغین» رخ میدهد.
- ره زدن
- راهزنی کردن، فریب دادن، گمراه کردن
- غره
- مغرور، فریفته، غافل
- کآشنایی
- که آشنایی، که یک دوست یا آشنا
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.