لوستل› دفتر ۵› د هغه کنیزک کیسه چې د بي بي له خره سره یې شهوت رانده کاوه، او هغه یې د وزې او ریږمی په څیر د انسان په څیر شهوت رانده کولو ته روزلې وه، او د خره په قضیب کې یې یو کدو اچاوه تر څو له اندازې ونه تیریږي. بي بي پر دې خبره شوه، خو د کدوي نازکتیا یې ونه لیدله. کنیزک یې په یوې بهانې لرې ځای ته واستوله او له کدوي پرته له خره سره یو ځای شوه او په فضیحت مړه شوه. کنیزک ناوخته بیرته راغله او ماتم یې وکړ چې ای زما جانه او ای زما روښانه سترګې، نر اندام دې ولید، کدو دې ونه لید، ذکر دې ولید، هغه بل دې ونه لید. 'کل ناقص ملعون' یعني هر ناقص نظر او فهم ملعون دی، که نه نو ظاهري ناقصان د جسمي رحم مستحق دي، ملعون نه دي. 'لیس علی الاعمی حرج' ولوله، د حرج نفي یې کړې ده او د لعنت او غضب نفي یې کړې ده.› بيت ۱۳۶۸
M5:1368 — زشتها را خوب بنماید شَرَه / نیست چون شهوت بتر ز آفاتِ ره
M5:1368
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
حرص و شهوت، زشتیها را در نظر انسان زیبا جلوه میدهد و به همین دلیل، شهوت بدترین و خطرناکترین آفت در مسیر سلوک و خودشناسی است.
این بیت در دل داستان کنیزک و خاتون و خر قرار دارد و یک نتیجهگیری اخلاقی مهم را بیان میکند. مولانا توضیح میدهد که چگونه شهوتِ لگامگسیخته، مانند یک عینکِ تحریفکننده عمل میکند و قدرت تشخیص انسان را از بین میبرد. در ابیات قبل، او میگوید که شهوت میتواند «خر را مانند یوسف» زیبا نشان دهد. این بیت همان ایده را به یک اصل کلی تبدیل میکند: شهوت (شَرَه) زشتترین چیزها را زیبا و خواستنی جلوه میدهد.
«آفاتِ ره» اشاره به موانع و خطراتی دارد که سالک در مسیر معنوی و روحانی با آنها روبروست. از نظر مولانا، در میان تمام این خطرات - مانند غرور، حسد، خشم و... - هیچکدام به اندازهی شهوت ویرانگر نیست. چرا که شهوت نه تنها انسان را به انجام کارهای پست وامیدارد، بلکه با فریب دادنِ قوهی ادراک، خودِ آن کارها را نیز در نظرش موجه و دلپذیر میسازد. همانطور که خاتون در این داستان، عمل حیوانی و خطرناک خود را به خاطر غلبهی شهوت، لذتبخش و بیخطر میپندارد و در نهایت به شکلی فجیع هلاک میشود.
- شَرَه
- حرص، آزمندی، شهوت شدید و سیریناپذیر
- آفاتِ ره
- خطرات و موانع راه سلوک و طریقت معنوی
- بتر
- بدتر، بدترین
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.