Read› Daftar 5› The story of the slave girl who fornicated with her mistress's donkey, and how she had trained it like a goat or a bear to fornicate human-like, and she would insert a gourd onto the donkey's penis so it wouldn't exceed the limit. The mistress found out but didn't notice the detail of the gourd. She sent the slave girl away on a pretext to a distant place and then coupled with the donkey without the gourd, and died disgracefully. The slave girl returned late and wailed, 'Oh my soul and oh my bright eye, you saw the penis but didn't see the gourd! You saw the organ but not the other!' 'Every incomplete is cursed,' meaning every incomplete gaze and understanding is cursed. Otherwise, those with apparent physical deficiencies are forgiven, not cursed, as it is written: 'There is no blame on the blind,' negating blame, cursing, reproof, and wrath.› beyt 1410
M5:1410 — مرغ اندر دام دانه کی خورد / دانه چون زهرست در دام ار چرد
M5:1410
Meaning · به زبانِ تو — Your language · AI
وقتی انسان در دام لذتهای دنیوی یا دانش ناقص گرفتار میشود، دیگر نمیتواند از آن لذت بهرهای حقیقی ببرد، زیرا آن لذت خود به عامل نابودیاش تبدیل میشود.
این بیت در ادامهٔ داستان کنیزک و خاتون و در میانهٔ تمثیل «پرنده و دام» آمده است. مولانا لذتهای دنیوی را به «دانه» و دنیا را به «دام» تشبیه میکند. پرندهای که هوشیار است، میداند که دانهای که در تله قرار دارد، طعمهای برای به هلاکت انداختن اوست و در حقیقت، زهر است نه غذا. اما پرندهٔ غافل، تنها دانه را میبیند و به دام میافتد.
در این داستان، خاتون همان «مرغ غافل» است که ظاهر عمل کنیزک (لذتجویی از خر) را دید اما از «دقیقهٔ کدو» که شرط سلامت و مهار آن لذت بود، غافل ماند. او به محض اینکه خود را در موقعیت لذت قرار داد، در واقع در «دام» افتاد. از آن لحظه به بعد، خود آن لذت (دانه) که به دنبالش بود، برایش حکم زهر را پیدا کرد و او را به کشتن داد.
نکتهٔ عرفانی این است که دانش و معرفت ناقص، از جهل خطرناکتر است. خاتون با دیدن ظاهر کار، خود را دانا پنداشت و بینیاز از راهنمایی «استاد» (کنیزک) دید. همین غرور و دانش ناتمام، او را کور کرد و باعث شد که حقیقت زهرآگین بودنِ آن لذتِ کنترلنشده را نبیند. انسانی که در دام نفس و شهوت گرفتار است، دیگر نمیتواند از نعمتها بهرهٔ واقعی ببرد، زیرا هر قدمی که برمیدارد او را به نابودی نزدیکتر میکند.
- کی خورد
- چگونه میتواند بخورد؟ (پرسش انکاری به معنی هرگز نمیخورد)
- ار
- اگر
- چرد
- بچرد، بخورد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.