Čitaj› Knjiga 1› Usta čovjeka koji se podrugljivo izrugivao imenu Muhammeda, neka je mir i blagoslov na njega, ostaju kriva› Bejt 818
M1:818 — آن دهان کژ کرد و از تَسخر بخواند / مر محمّد را دهانش کژ بماند
M1:818
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
Čovjek koji je podrugljivo iskrivio svoja usta izgovarajući ime poslanika Muhammeda bio je kažnjen tako što mu je lice ostalo trajno izobličeno u tom istom obliku.
Ovaj stih opisuje trenutni, čudesni događaj koji služi kao okosnica priče. Čin poruge nije samo prolazni gest; on je vanjski izraz unutrašnjeg duhovnog stanja – oholosti i nepoštovanja prema svetosti. Rumijeva poenta je da takva unutrašnja izobličenost ne može ostati skrivena.
Kazna koja slijedi nije proizvoljna, već je savršen odraz samog grijeha. Fizička iskrivljenost usta čini unutrašnju ružnoću vidljivom svima. U sufijskoj misli, vanjski svijet često odražava unutrašnju stvarnost. Ovdje, čovjekova podrugljiva grimasa postaje njegova trajna osobina, vidljivi znak njegove duhovne bolesti.
Ova priča služi kao upozorenje protiv ismijavanja onoga što je sveto. Rumi je koristi kako bi ilustrirao širi princip, koji objašnjava u stihovima koji slijede: Bog ponekad razotkriva nečije mane tako što ga navede da napada čiste i časne ljude. Nepoštovanje prema Božijim odabranicima je, zapravo, simptom dublje duhovne pokvarenosti.
- تَسخُر
- Poruga, ismijavanje, podrugivanje. Arapska posuđenica koja označava čin omalovažavanja nekoga ili nečega.
- کژ
- Kriv, iskrivljen, nakrivljen. Ovdje se odnosi na fizičko izobličenje usta prilikom izgovaranja imena s porugom.
- مَر
- Arhaična perzijska čestica koja se koristila za označavanje objekta u rečenici. U modernom perzijskom jeziku zamijenjena je sa 'rā' (را) ili se izostavlja. Nema direktan prijevod i služi gramatičkoj funkciji.
این بیت لحظهی وقوع معجزه را توصیف میکند: مردی که نام پیامبر اسلام را به سخره گرفت، فوراً مجازات شد و دهانش به همان حالت کجشده باقی ماند.
این بیت، نقطهی اوج داستانی کوتاه و عبرتآموز است. داستان دربارهی مردی است که از سر جهل و استهزاء، نام «محمد» (ص) را با دهانی کج و لحنی تمسخرآمیز به زبان میآورد. مولانا با زبانی ساده و مستقیم، کنش و واکنش را در کنار هم قرار میدهد: عملِ «کج کردن دهان برای تمسخر» و نتیجهی آن یعنی «کج ماندن دهان به عنوان مجازات الهی».
این واقعه صرفاً یک تنبیه فیزیکی نیست، بلکه نمادی از یک حقیقت معنوی عمیقتر است. کج شدن دهان، تجسم بیرونیِ انحراف و کجی باطن آن مرد است. همانطور که نیت و سخن او پاکی و راستی را هدف گرفته بود، ظاهر او نیز از حالت طبیعی و مستقیم خود خارج شد. این مجازات فوری، نشاندهندهی حرمت والای نام پیامبر و حساسیت عالم معنا نسبت به اهانت به مقدسات است.
در ابیات بعدی، داستان به سرعت به سمت توبه و بخشش حرکت میکند و مولانا از این رویداد نتیجهای کلیتر میگیرد: اینکه چگونه خداوند گاهی برای بیدار کردن انسان، او را به شکلی آنی گوشمالی میدهد و چگونه میل به طعنه زدن به پاکان، خود نشانهای از ارادهی الهی برای رسوا کردن فرد است. اما نقطهی کانونی این بیت، نمایش قدرت معنوی نام پیامبر و نتیجهی مستقیم بیاحترامی به آن است.
- کژ
- کج، منحرف
- تَسخُر
- مسخره کردن، ریشخند
- مر
- حرف اضافه که در فارسی قدیم پیش از مفعول میآمد و امروزه کاربرد ندارد (در اینجا به معنی «را»)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.