Čitaj› Knjiga 1› Usta čovjeka koji se podrugljivo izrugivao imenu Muhammeda, neka je mir i blagoslov na njega, ostaju kriva› Bejt 820
M1:820 — من ترا افسوس میکردم ز جَهل / من بُدم افسوس را منسوب و اَهل
M1:820
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
Čovjek koji se rugao Poslaniku priznaje da je, u svom neznanju, zapravo on sam bio taj koga je trebalo ismijati i sažalijevati.
Ovaj stih je trenutak pokajanja i spoznaje u priči o čovjeku čija su se usta iskrivila nakon što se podrugljivo obratio poslaniku Muhammedu (a.s.). Shvativši posljedice svog čina, on se vraća i priznaje svoju grešku. Njegove riječi izražavaju klasičnu sufijsku ideju: onaj ko iz oholosti i neznanja ismijava duhovno uzvišene, zapravo otkriva vlastitu bijedu i duhovnu nakaznost.
Njegovo ruganje nije naštetilo Poslaniku, već je samo njega samog učinilo vrijednim sažaljenja i prezira. Rumi ovdje koristi ovu ispovijest da bi ilustrirao šire načelo: arogancija prema svetosti je znak dubokog unutrašnjeg sljepila. Tek kada ga je stigla kazna, rugalac je progledao i uvidio da je predmet poruge bio on sam, a ne onaj kome se rugao.
- افسوس
- Riječ koja može značiti i 'ruganje' i 'žaljenje/sažaljenje'. U ovom kontekstu, čovjek je mislio da se ruga, ali je zapravo postao predmet sažaljenja.
- جَهل
- Neznanje, glupost; posebno duhovno neznanje ili sljepilo koje vodi u grijeh i oholost.
- منسوب و اَهل
- Pripadajući i dostojan; onaj koji je prikladan za nešto ili zaslužuje nešto. Ovdje znači 'onaj koji je istinski zaslužio porugu'.
مردی که پیامبر را مسخره کرده بود، پس از تنبیه شدن، به اشتباه خود پی میبرد و میگوید: «من از روی جهل تو را ریشخند کردم، اما اکنون میفهمم که این من بودم که در واقع شایستهی تمسخر و افسوس خوردن بودم.»
این بیت لحظهی پشیمانی و خودآگاهی مردی است که به دلیل تمسخر نام پیامبر (ص) دهانش کج شده است. او درک میکند که ریشخند او نه از سر دانایی و برتری، بلکه از نهایت جهل و حقارت خودش بوده است. او گمان میکرد با کوچک شمردن دیگری، خود را بزرگ میکند، اما در عمل، این کار تنها پستی و عیب درونی او را آشکار کرد.
مولانا از این داستان نتیجهای کلی میگیرد: تمسخر پاکان و افراد وارسته، نشانهای از این است که خداوند اراده کرده پرده از روی زشتیها و عیوب فرد تمسخرکننده بردارد. آنکه دیگران را «افسوس» میکند (یعنی به حالشان تأسف میخورد یا آنها را مسخره میکند)، در حقیقت خود «اهل افسوس» است؛ یعنی وضعیت روحانی و اخلاقی خودش رقتانگیز و قابل تأسف است. این بیت، اعتراف به این حقیقت تلخ از زبان خود گناهکار است و نقطهی شروع توبه و طلب بخشش او محسوب میشود.
- افسوس میکردم
- مسخره میکردم، ریشخند میزدم، به حال کسی با تحقیر تأسف میخوردم
- جهل
- نادانی، بیخبری
- منسوب
- وابسته، مربوط، شایسته
- اهل
- سزاوار، لایق، شایسته
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.