Čitaj› Knjiga 5› Priča o robinji koja je imala pohotne odnose sa magarcem svoje gospodarice, a naučila ga je, poput koze i medvjeda, ljudskim strastima, stavljajući mu tikvu na penis da ne pređe mjeru. Gospodarica je to otkrila, ali nije primijetila detalj s tikvom. Poslala je robinju pod izgovorom daleko, a zatim se spojila sa magarcem bez tikve i neslavno stradala. Robinja se vratila kasno i zavapila: "O, moja dušo i svjetlosti mojih očiju! Vidjela si penis, nisi vidjela tikvu! Vidjela si spolni organ, a nisi vidjela ono drugo!" Svaki manjkav je proklet, tj. svaka manjkava spoznaja i razumijevanje je prokletstvo, inače vanjski manjkavi (tjelesno) nisu prokleti, nego su milostivi. Pročitajte: "Nema grijeha na slijepcu" – time se negira grijeh, prokletstvo, ukor i gnjev.› Bejt 1366
M5:1366 — جز مگر بندهٔ خدا یا جذب حق / با رهش آرد بگرداند ورق
M5:1366
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
تنها بندگی خالصانه برای خدا یا جذبه و عنایت الهی است که میتواند انسان را از این وضعیت کورکننده نجات دهد و مسیر زندگیاش را تغییر دهد.
این بیت در ادامه توصیف قدرت ویرانگر و فریبنده شهوت آمده است. مولانا میگوید شهوت آنچنان قدرتمند است که دل و دیده را کور میکند و زشتترین چیزها (مانند خر در این داستان) را در نظر انسان زیبا (همچون یوسف) جلوه میدهد. انسان در این حالت، آتش را نور میبیند و خود را در اوج کمال میپندارد.
در چنین وضعیتی، رهایی از این اسارت تقریباً ناممکن است، مگر در دو حالت استثنایی:
-
بندهٔ خدا: کسی که با تلاش و مجاهدت، به مقام بندگی حقیقی رسیده و ارادهاش را تسلیم امر خداوند کرده است. چنین فردی از درون دارای سپری در برابر حملات نفس است.
-
جذب حق: لطف و کشش ناگهانی از سوی خداوند که حتی فرد غافل را بیدار میکند و به سوی خود میکشد. این همان «عنایت» یا «جذبه» در عرفان است که بدون سابقه تلاش فردی، او را از ورطه هلاکت نجات میدهد و ورق زندگیاش را برمیگرداند. این حالت، امید را برای کسانی که خود را غرق در غفلت میبینند، زنده نگه میدارد.
بنابراین، رهایی از چنگال شهوت کورکننده یا از طریق کوشش و بندگی خود فرد (سلوک) ممکن است یا از طریق کشش و لطف الهی (جذبه).
- جذب حق
- کشش و عنایت الهی، لطف خداوند که بنده را به سوی خود میکشد.
- با رهش آرد
- او را به راه راست بیاورد، هدایتش کند.
- بگرداند ورق
- کنایه از تغییر دادن کامل اوضاع و سرنوشت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.