M1:224 — او نکُشتش از برای طبع شاه / تا نیامد امر و الهامِ اِله

Este verso es el punto de inflexión ético en la historia del Rey y la Doncella. Rumi se anticipa a la objeción del lector: ¿cómo puede un hombre santo (el médico) cometer un asesinato, aunque sea para curar a la doncella y, por extensión, al rey enamorado? La respuesta de Rumi es clara y radical: la acción del médico no fue un acto de adulación ni una decisión basada en la conveniencia humana. Fue una ejecución llevada a cabo por mandato divino.

El verso establece una distinción crucial entre actuar por «el capricho del rey» (ṭabʿ-e šāh), que representaría la sumisión a los deseos mundanos y al poder terrenal, y actuar por «la orden y la inspiración de Dios» (amr o ilhām-e ilāh). El médico, como representante del verdadero guía espiritual, no se mueve por miedo ni por la esperanza de una recompensa terrenal. Su voluntad está completamente alineada con la Voluntad Divina. Al igual que al-Khadir (mencionado en el verso siguiente), que realiza actos aparentemente crueles pero que en realidad provienen de una sabiduría superior inaccesible para la gente común, el médico es un instrumento de Dios. Su mano, en este acto, se convierte en la mano de Dios.

Así, Rumi transforma un aparente asesinato en un acto de obediencia espiritual absoluta. La lección no es justificar la violencia, sino ilustrar que la verdadera moralidad para el sufí no reside en un código de conducta externo, sino en la aniquilación del yo y la sumisión total a la guía divina, incluso cuando esta desafía la comprensión y la ética convencionales.

مولانا در اینجا به دفاع از عمل به ظاهر غیراخلاقی طبیب (که نماد انسان کامل و ولیّ خداست) می‌پردازد. او تأکید می‌کند که این قتل، نتیجه‌ی خواسته‌های نفسانی یا تملق و خدمت به پادشاه نبود. طبیب دست به چنین کار دشواری نزد مگر زمانی که مستقیماً از جانب خداوند به او «امر» و «الهام» شد.

این بیت، یک اصل مهم در عرفان را بیان می‌کند: اولیای الهی، فانی در اراده‌ی حق هستند و اعمالشان از اراده‌ی شخصی خودشان سرچشمه نمی‌گیرد. آن‌ها همچون ابزاری در دست خداوند عمل می‌کنند. به همین دلیل، قضاوت اعمال آن‌ها با معیارهای اخلاقی обыден و ظاهری، خطاست. مولانا با اشاره به «امر» و «الهام»، این عمل را در سطحی بالاتر از کنش‌های انسانی معمولی قرار می‌دهد و آن را به حوزه‌ی افعال الهی متصل می‌کند که اسرار آن بر همگان آشکار نیست.

در ابیات بعدی، مولانا این موضوع را با داستان خضر و موسی مقایسه می‌کند که در آن، خضر کودکی را به فرمان الهی می‌کشد؛ عملی که در ظاهر جنایت است اما در باطن، حکمتی الهی دارد. بنابراین، کشتن زرگر نیز نه یک جنایت، بلکه اجرای یک تقدیر و مشیت الهی برای رسیدن به هدفی والاتر بود.