M4:2633 — آب تتماجش نگیرد طبع باز / زال بترنجد شود خشمش دراز

این بیت بخش مهمی از حکایت تمثیلی «باز پادشاه و پیرزن» است. در این داستان، باز نماد روح بلند و عارف است که از عالم بالا و از نزد شاه (خداوند) آمده است. پیرزن نماد دنیا، نفس اماره، یا افراد جاهلی است که با معیارهای مادی و پست خود می‌خواهند این روح بلند را «تربیت» کنند.

پیرزن از روی نادانی و محبت بی‌جا، چنگال‌ها و منقار باز را که ابزار اصلی شکار و بقای اوست، می‌چیند و به او «تتماج» (نوعی آش رشته) می‌دهد. این غذا برای طبیعت یک پرندهٔ شکاری کاملاً بیگانه و نامناسب است. بیت به این نکته اشاره می‌کند که طبع و سرشت اصیل باز، این غذای پست را نمی‌پذیرد. این امتناع، نماد مقاومت روح در برابر لذت‌ها و وابستگی‌های دنیوی است که با فطرت اصلی او سازگار نیست.

واکنش پیرزن، خشم و غضب است. او نمی‌فهمد که مشکل از غذای نامناسب اوست، بلکه این امتناعِ باز را نوعی سرکشی و ناسپاسی تلقی می‌کند. این خشم نشان‌دهندهٔ جهل دنیا و اهل آن است که وقتی روح‌های آزاده تسلیم معیارهای پست آن‌ها نمی‌شوند، با آنان دشمنی می‌ورزند و آزارشان می‌دهند. مولانا نشان می‌دهد که محبت جاهلانه، بدتر از دشمنی آگاهانه است و می‌تواند به نابودی کامل منجر شود، همانطور که در بیت بعدی، پیرزن شوربای داغ را بر سر باز می‌ریزد.