قرائت› دفتر ۱› بخش ۸۷ - تفسیر قول فریدالدین عطار قدس الله روحه تو صاحب نفسی ای غافل میان خاک خون میخور که صاحبدل اگر زهری خورد آن انگبین باشد› بیت ۱۶۱۲
M1:1612 — در تو نمرودیست آتش در مرو / رفت خواهی اول ابراهیم شو
M1:1612
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت هشدار میدهد که تا زمانی که به کمال معنوی نرسیدهای، از رویارویی با آزمونهای سخت و خطرات روحانی پرهیز کن، زیرا این کار نیازمند تحول درونی و ایمانی ابراهیمگونه است.
مولانا در این بیت از داستان قرآنی نمرود و ابراهیم (ع) بهره میگیرد تا تفاوت میان انسان کامل و سالک مبتدی را نشان دهد. آتش، نماد آزمونهای سخت، امیال نفسانی، و خطرات راه سلوک است. نمرود، نماد نفس اماره و طاغی درون انسان است که او را به سوی نابودی میکشاند.
پیام اصلی این است: تا زمانی که «نمرود» نفس بر وجود تو حاکم است، نزدیک شدن به «آتش» تجربههای معنوی خطرناک، تو را میسوزاند و هلاک میکند. تنها کسی میتواند با سلامت از این آتش عبور کند که همچون ابراهیم، وجود خود را از شرک و نفسپرستی پاک کرده و به مقام تسلیم و دوستی با حق (خلیلالله) رسیده باشد. برای ابراهیم، آتش به گلستان تبدیل شد، اما برای دیگران، همان آتش سوزاننده است.
بنابراین، مولانا به سالک هشدار میدهد که از تقلید کورکورانه از عارفان کامل بپرهیزد. کارهایی که برای یک «صاحبدل» همچون نوشیدن شهد است، برای یک فرد ناقص و ناپخته، زهر کشنده خواهد بود. پیش از ورود به میدانهای خطیر، باید ابتدا خود را ساخت و به پختگی و کمال درونی رسید.
- نمرودیست
- نمرودی هست؛ اشاره به نفس سرکش و طغیانگر درون
- مرو
- نرو
- رفت خواهی
- اگر میخواهی بروی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.