قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۶ - تفسیر ما شاء الله کان› بیت ۱۸۹۶
M1:1896 — خاصه هر شب جمله افکار و عقول / نیست گردد غرق در بحر نغول
M1:1896
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت به پدیدهٔ خواب اشاره میکند و میگوید هر شب تمام افکار و قوای عقلانی ما در دریای ناآگاهی و نیستی موقت غرق و ناپدید میشوند.
این بیت بخشی از گفتار مولانا دربارهٔ قدرت مطلق خداوند در آفرینش و میراندن است. او خواب را به عنوان یک مثال روزمره از این قدرت الهی به کار میگیرد. همانطور که خداوند هر لحظه کاروانهایی را از «عدم» به «هستی» میآورد، هر شب نیز به طور خاص، تمام افکار، اندیشهها و تواناییهای عقلانی ما در دریایی عمیق و ناشناخته که مولانا آن را «بحر نغول» (دریای نیستی یا فراموشی) مینامد، غرق و محو میشوند.
این «نیست شدن» در خواب، یک مرگ موقت است که در آن آگاهی و هوشیاری روزانه از بین میرود. این پدیده، نمونهٔ کوچکی از چرخهٔ بزرگتر مرگ و زندگی است. همانطور که در بیتهای بعدی توضیح داده میشود، با طلوع صبح، این عقلها و اندیشهها به فرمان الهی دوباره مانند ماهی از دریا سر بر میآورند و به جهان هستی بازمیگردند. این تصویر، قدرت خدا را نه تنها در خلقت اولیه، بلکه در بازآفرینی مداوم و روزانهٔ حیات و آگاهی به نمایش میگذارد.
- خاصه
- بهویژه، خصوصاً
- جمله
- همه، تمام
- عقول
- جمع عقل، خردها
- نیست گردد
- نابود میشود، از بین میرود
- بحر
- دریا
- نغول
- گمنامی، نیستی، چیزی که پنهان و ناشناخته است
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.