قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۶ - تفسیر ما شاء الله کان› بیت ۱۸۹۷
M1:1897 — باز وقت صبح آن اللهیان / بر زنند از بحر سر چون ماهیان
M1:1897
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مردان الهی (و به طور کلی، افکار و عقول انسانها) که شب هنگام در دریای بیخبری و نیستیِ خواب غرق شدهاند، صبحدمان با ارادهٔ خداوند دوباره به عالم هستی و آگاهی بازمیگردند.
این بیت در ادامهٔ ابیات پیشین، چرخهٔ مرگ و زندگی، یا نیستی و هستی را در مقیاسی روزانه به تصویر میکشد. مولانا شب را به دریایی عمیق و تاریک تشبیه میکند که تمام افکار، عقول و آگاهیها در آن غرق میشوند. این «دریا» همان خواب یا حالتی از «عدم» موقت است که در آن، فرد از خود و جهان بیخبر است.
«اللهیان» یا مردان خدا، در این استعاره، همچون ماهیانی هستند که در این دریا زیست میکنند. با طلوع صبح و فرمان دوبارهٔ خداوند برای آغاز حیات، این ماهیانِ آگاهی از اعماق دریای نیستی سر بر میآورند و به سطح عالم هوشیاری بازمیگردند. این تصویر، بیدار شدن از خواب را نه یک اتفاق عادی، بلکه یک خلقت مجدد و روزانه نشان میدهد که تجلی قدرت بینهایت خداوند در بازآفرینی هستی است. همانطور که در آیات قبل اشاره شد، این کاروانِ هستی است که هر لحظه از عدم به وجود در حرکت است و بیداری صبحگاهی، یکی از بارزترین نمونههای آن است.
- اللهیان
- مردان خدا، عارفان، کسانی که به خدا تعلق دارند
- بر زنند
- بیرون آورند، بلند کنند
- بحر
- دریا؛ در اینجا استعاره از عالم نیستی، خواب یا بیخبری
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.