قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۶ - تفسیر ما شاء الله کان› بیت ۱۸۹۹
M1:1899 — زاغ پوشیده سیه چون نوحهگر / در گلستان نوحه کرده بر خضر
M1:1899
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، پاییز را توصیف میکند که در آن، کلاغِ سیاهپوش در باغی که سرسبزیاش را از دست داده، مانند یک نوحهگر برای «خضر» (نماد حیات و جاودانگی) سوگواری میکند.
این بیت بخشی از توصیف مولانا از چرخهٔ مرگ و زندگی در طبیعت است که آن را نمادی از قدرت خداوند در بازگرداندن هستی از نیستی میداند. درست پیش از این بیت، مولانا به پاییز اشاره میکند که در آن «صد هزاران شاخ و برگ» به «دریای مرگ» میروند. در این منظرهٔ پاییزی، باغ که روزی پر از سرسبزی و حیات بوده، اکنون بیرونق شده است.
مولانا تصویر کلاغ را به کار میگیرد که به خاطر رنگ سیاهش، به طور طبیعی شبیه یک «نوحهگر» یا عزادار است. این کلاغ در باغی که دیگر آن طراوت سابق را ندارد، برای «خضر» نوحه میکند. خضر در فرهنگ اسلامی و عرفانی، نماد حیات جاودان، سرسبزی ابدی و راهنمای معنوی است. بنابراین، نوحهٔ کلاغ بر خضر، در واقع سوگواری برای از دست رفتن موقتیِ سرسبزی و زندگی در باغ است. این تصویر، عمق «مرگ» ظاهری طبیعت در پاییز را نشان میدهد تا در بیتهای بعدی، شکوه «رستاخیز» آن در بهار با فرمان الهی، آشکارتر شود.
- نوحهگر
- عزادار، کسی که با صدای بلند برای مرده گریه و زاری میکند.
- خضر
- شخصیتی عرفانی و اسطورهای، نماد حیات جاودان، سرسبزی و راهنمایی معنوی.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.