قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۶ - تفسیر ما شاء الله کان› بیت ۱۹۰۶
M1:1906 — بوی گل دیدی که آنجا گل نبود / جوش مل دیدی که آنجا مل نبود
M1:1906
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
همانطور که بوی گل یا جوشش شراب، نشانهای از وجود خود گل و شراب در جایی دیگر است، سخنان معنوی نیز رایحهای از یک حقیقت غیبی و باغ باطنی هستند.
مولانا در ابیات قبل، از یک «باغ دل» سخن میگوید؛ یک عالم درونی و معنوی که سرسبز و پر از گل و گیاه است. او سپس میگوید سخنانی که از «عقل کل» (منبع معرفت الهی) سرچشمه میگیرند، در واقع «بوی» آن باغ غیبی هستند.
این بیت، این تشبیه را با دو مثال ملموس توضیح میدهد. همانطور که ممکن است بوی گل به مشام ما برسد، بیآنکه خود گل را ببینیم، و این بو ما را به وجود گل در جایی نزدیک مطمئن میکند، سخنان عارفان و معانی معنوی نیز رایحهای هستند که از یک حقیقت نادیدنی خبر میدهند. شنیدن این معانی، مانند استشمام بوی گل یا دیدن جوشش شراب است؛ خودِ حقیقت نیست، اما اثری انکارناپذیر از آن و راهنمایی به سوی آن است. در بیت بعدی، مولانا همین «بو» را «قلاووز» یا راهنما مینامد که انسان را به سوی بهشت باطنی (خلد و کوثر) هدایت میکند.
- جوش
- جوشش، غلیان، کفی که هنگام تخمیر روی شراب ایجاد میشود
- مل
- شراب، باده
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.