قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۶ - تفسیر ما شاء الله کان› بیت ۱۹۰۵
M1:1905 — این سخنهایی که از عقل کلست / بوی آن گلزار و سرو و سنبلست
M1:1905
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این کلمات و اشعار، که بازتابی از عقل کلّی و حقیقت الهی هستند، رایحهای از آن باغ معنوی درون (باغ دل) را با خود به همراه دارند.
مولانا در ابیات پیشین، دل انسان را به باغی تشبیه میکند که در آن خزان و بهار معنوی پیوسته در جریان است. او میگوید این باغ دل، سرشار از گلها و گیاهان معنوی مانند غنچه، گل سرخ (ورد)، سرو و یاسمن است.
در این بیت، مولانا سخنان خود (و به طور کلی، کلام عارفان) را به رایحهای تشبیه میکند که از آن باغ برمیخیزد. همانطور که بوی گل، خبر از وجود گلستانی در همان نزدیکی میدهد، این سخنان نیز نشانه و خبری از وجود یک حقیقت برتر و یک عالم معنوی هستند. این کلمات صرفاً حروف و اصوات نیستند، بلکه حامل «عطر» آن عالماند. شنیدن آنها مانند استشمام بویی است که انسان را به سوی منشأ آن، یعنی «گلزار» حقیقت، راهنمایی میکند.
این سخنان از «عقل کل» صادر شدهاند؛ یعنی از منبع اصلی آگاهی و خرد الهی که جهان را اداره میکند. بنابراین، آنها صرفاً نظر شخصی یا تفکرات یک فرد نیستند، بلکه بازتابی از یک واقعیت بزرگتر و معنوی به شمار میروند. همانطور که در ابیات بعدی میآید، این «بو» راهنما (قلاووز) و شفابخش است، همچون بوی پیراهن یوسف که چشمان یعقوب را بینا کرد.
- عقل کل
- خرد کلی، عقل الهی، منبع تمام آگاهی و دانش در جهان هستی در فلسفه و عرفان اسلامی.
- گلزار
- گلستان، باغ پر از گل.
- سنبل
- نوعی گل خوشبو که در بهار میروید.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.